Thursday, 20 June 2019|پنج شنبه، 30 خرداد، 1398|لا اله الا الله الملک الحق المبين|افراد آنلاین: 58 نفر

مروری بر گذشته

بررسی علمی دلایل اصلی وقوع سیل در ایران

تاریخ انتشار: يکشنبه، 25 فروردين، 1398 علمی ، گزارشهای علمی
+ A -

اخیرا سیل های متعددی در مناطق مختلف کشور رخ داد که متاسفانه آسیب‌های جانی و مالی زیادی برای هموطنانمان به همراه داشت. از این رو در این مقاله به بررسی علمی وقوع سیل در ایران می‌پردازیم.

آب جاری شده یا سیل که در زمان بارش‌های شدید و یا پس از آن ایجاد می‌شود، می‌تواند سطح آب رودخانه‌ها را در زمان کوتاهی افزایش داده و به همین دلیل روخانه‌ها طغیان کرده و مناطقی به زیر آب خواهند رفت. سیلاب‌ها از گذشته تاکنون رخ می‌دهند، اما میزان دخالت‌های انسان در شدت وقوع سیل‌ها، تخریب‌ها و طغیان رودخانه‌ها تاثیر مستقیمی داشته است؛ برای مثال ساختمان‌سازی در دشت سیلابی، تغییر اندازه رودخانه‌ها، شهرسازی‌ها و حذف گیاهان می‌تواند خرابی‌های سیلاب‌ها را افزایش دهد. از این رو با توجه به وقوع سیل های متعدد در ایران آن هم در بازه زمانی یک ماهه تصمیم گرفته‌ایم مقاله‌ای را مبنی بر بررسی علمی وقوع سیل تهیه کنیم.

آیا وارد دوره ترسالی شده‌ایم؟

دکتر نادرقلی ابراهیمی، دبیر ستاد توسعه فناوری‌های آب، خشکسالی، فرسایش و محیط زیست معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری در این خصوص عنوان کرد طبیعت کشور ایران، خشکی است. کشورمان همواره در وضعیت خشکسالی و گاهی نیز در کم‌آبی قرار دارد. در واقع اگر به آماری که وزارت نیرو منتشر کرده است، استناد کنیم بارش در دو سال آبی 97-96 و 96-95 نشان می‌دهد که با کمبود بارش مواجه بوده‌ایم. معمولا این میزان در دوره بلندمدت مورد بررسی قرار می‌گیرد که باز هم آمارها کمبود بارش در کشورمان را نشان می‌دهند. بارش برف که جزو منابع اصلی تولید آب در ایران شناخته می‌شود و آب چشمه‌ها و قنوات از آن منشا می‌گیرد نیز کاهش پیدا کرده است، اما در سال جاری میزان بارندگی کشورمان حدود 5.3 برابر شده است.

وی افزود البته با توجه به اینکه در زمینه شرایط جوی و اقلیمی همواره موضوع‌های پیچیده‌ای وجود دارد و بیشتر احتمال‌ها بر اساس آمارها بیان می‌شود، نمی‌توان با قطعیت بیان کرد وارد دوره ترسالی شده‌ایم. با توجه به اینکه کشورمان جزو کشورهای خشک محسوب می‌شود و ایران نیز در عرض‌های جغرافیای قرار دارد و در آن دوره‌های ترسالی و خشکسالی بر اساس شرایط اقلیمی رخ می‌دهد، نمی‌توان به صورت 100 درصد به این پرسش پاسخ داد.

دلایل وقوع سیل در ایران

دکتر نادرقلی ابراهیمی در ادامه بیان کرد در ایجاد شرایط جوی عوامل مختلف محلی و فرامحلی تاثیرگذار است. در واقع اقیانوس بر روی خشکی و خشکی بر روی اقیانوس‌ها برهم کنش غیر خطی به وجود می‌آورند که چنین شرایطی قابل تشخیص و پیش‌گیری نیست. از این رو نتیجه بر هم کنش مسائل اقیانوس خشکی باعث وجود چنین بارندگی‌هایی می‌شود. این بارندگی برای بخش‌های زراعی بسیار مناسب است و در دوره دراز مدت سی ساله شرایط خوبی را به وجود آورده است، اما متاسفانه وقوع سیل آسیب‌های مالی و جانی را به دنبال داشته است.

سیل

بررسی‌ها نشان می‌دهد بارندگی‌هایی که در بسیاری از استان‌ها رخ داده است، جزو بارش‌های حدی محسوب می‌شود که بیشتر از حالت معمولی است. چنین بارش‌هایی به دلیل جریان جت استریم‌ها یا رودبادها به وجود آمده که در یک ارتفاعی از سطح زمین در جریان هستند. رودبادها در بالای 11 هزار متر نسبت به سطح زمین جریان دارند و یک تونل باد پرسرعت در ارتفاعات بالا محسوب می‌شوند که در بارندگی‌های اخیر تاثیرگذار بودند. هنگامی که یخ‌های قطبی آب می‌شوند، جهت رودبادها تغییر پیدا می‌کند و بررسی‌های علمی نشان می‌دهد که باعث ایجاد بارش‌های شدید در کشورمان شده‌اند. همچنین تغییرات دمایی در اقیانوس‌های اطلس شمالی و آرام در وقوع بارندگی‌های شدید تاثیرگذارند.

دستکاری اقلیمی و باروری ابرها شایع است

این مقام مسئول تاکید کرد در این بارندگی‌ها هیچ‌گونه دستکاری اقلیمی مشاهده نشده است و موضوع باروری ابرها نیز شایعه است؛ زیرا باروری ابرها در بارش‌های سالانه حدود 10 تا 20 تاثیرگذار است، اما این بارش‌ها 300 درصد نسبت به سال گذشته افزایش یافته است.

عوامل انسانی در وقوع سیل

دکتر نادرقلی ابراهیمی در ادامه بیان کرد هنگامی که بارش‌ها بر روی سطح زمین جاری می‌شوند، عوامل طبیعی و غیر طبیعی آن‌ها را جذب می‌کنند، اما قسمت‌هایی از این بارش جذب نمی‌شود و به دلیل دخالت‌های انسانی خرابی‌های سیل دوچندان خواهد شد؛ برای مثال دلیل سیل در شیراز به عوامل انسانی مرتبط است. بسیاری از شهروندان جان و مال خود را به دلیل نبود مدیریت مهندسی هیدرولیکی در ورودی دروازه قرآن از دست داده‌اند. مسیری که اکنون سیلاب از آن عبور کرد، در گذشته مسیر اصلی عبور سیل بوده که متاسفانه به دلیل ساخت ساختمان و ایجاد جاده فاجعه‌ای بزرگ به وجود آمد.

سیل

وی افزود در برخی از مناطق استان گلستان نیز در محدوده رودخانه‌ و کانال‌ها ساخت‌وساز انجام شده و مسیر آب را محدوده کرده بود، از این رو هنگامی که سیلاب نتواند مسیر خود را طی کند، تمامی موانع سر راه خود را نابود خواهد کرد. در پلدختر نیز سازه‌هایی چون پل‌ها مهندسی ساخته نشده بودند که سیلاب آن‌ها را نابود کرد. به طور کلی شاهد تخریب جنگل‌ها و تغییر کاربری محیط زیست در مناطق سیل‌زده هستیم که نشان می‌دهد عوامل انسانی در وقوع و شدت سیلاب‌ها تاثیر زیادی داشته‌اند.

جلوگیری از سیلاب به کمک فناوری

دکتر نادرقلی ابراهیمی در ادامه اظهار کرد فناوری‌ها همواره می‌توانند به ما در پیش‌بینی خطرپذیری سیل‌ها کمک کنند. در واقع به کمک پهنه‌بندی سیل مناطق سیل‌زده می‌توان دشت‌های سیلابی را بررسی کرده و سیل را در آن مناطق مدیریت کرد. همچنین با در نظر گرفتن ریسک مدیریت سیل قادریم اقدام‌های ضروری بعد از سیلاب را پیش‌بینی کنیم. در همین رابطه با حمایت ستاد آب، خشکسالی، فرسایش و محیط زیست معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری نقشه‌های پهنه‌بندی دشت‌های سیلابی کشور در رده 7 تهیه شده است.

استفاده از سیل

دکتر نادرقلی ابراهیمی در خصوص استفاده از سیلاب‌ها افزود می‌توان هنگامی که ترسالی رخ می‌دهد، سفره‌ آب‌های زیرزمینی را تغذیه کرد. یکی از بهترین استفاده‌هایی که می‌توان از سیل داشت این است که بتوانیم سیلاب‌ها را مدیریت و آن‌ها را به سمت دشت‌ها و آبخوان‌ها هدایت کنیم تا منابع زیرسطحی و زیرزمینی تامین شود. هر زمانی که سیل در مناطق جنگلی و آبراهه‌ها جریان داشت، کمترین خرابی‌ها را به وجود آورد که حتی سفره‌های زیرزمینی نیز تغذیه می‌شوند و از شدت جریان‌ها جلوگیری خواهد شد. همچنین از آب‌های پشت سد نیز می‌توان برای تامین آب زراعی و باغی استفاده کرد.

لینک کوتاه مطلب:

 ارسال به دوست

نام شما:

ایمیل دوست شما:

ارسال نظر

نظر خود را درباره این مطلب بنویسید ...

گیشه روزنامه

سینما، هنرمندان و ورزشکاران

فساد در سینمای ایران به روایت بهنوش بختیاری و حمید فرخ نژادفساد در سینمای ایران به روایت بهنوش بختیاری و حمید فرخ نژادخودروی جیمزباند به حراج گذاشته شدخودروی جیمزباند به حراج گذاشته شداکران فیلم ما همه با هم هستیم با دستور مقامات قضایی در کرمان ممنوع شد!اکران فیلم ما همه با هم هستیم با دستور مقامات قضایی در کرمان ممنوع شد!شراره درشتی، بازیگر سینما و تلویزیون ایران به سرطان مبتلا شد + عکسشراره درشتی، بازیگر سینما و تلویزیون ایران به سرطان مبتلا شد + عکسبیوگرافی جان یامان بازیگر نقش جان در سریال عطر عشق + عکسبیوگرافی جان یامان بازیگر نقش جان در سریال عطر عشق + عکسبیوگرافی دمت اوزدمیر بازیگر نقش صنم در سریال عطر عشق + عکسبیوگرافی دمت اوزدمیر بازیگر نقش صنم در سریال عطر عشق + عکسفرانکو زفیرلی کارگردان رومئو و ژولیت درگذشتفرانکو زفیرلی کارگردان رومئو و ژولیت درگذشتپرویز پرستویی: چرا گیر دادیم به زایمان زن رامبد جوان در کانادا؟پرویز پرستویی: چرا گیر دادیم به زایمان زن رامبد جوان در کانادا؟احتمال ممنوع الفعالیتی رامبد جوان و نگار جواهریاناحتمال ممنوع الفعالیتی رامبد جوان و نگار جواهریانتصاویر جدید هنرمندان و بازیگران مشهور ایرانی در اینستاگرام (256)تصاویر جدید هنرمندان و بازیگران مشهور ایرانی در اینستاگرام (256)انتقاد بهزاد فراهانی از دستمزد نوید محمد زاده!انتقاد بهزاد فراهانی از دستمزد نوید محمد زاده!رفتار خاص کیانو ریوز خبرساز شد + تصاویررفتار خاص کیانو ریوز خبرساز شد + تصاویررابطه بردلی کوپر و آیرینا شایک به پایان رسید/پای لیدی گاگا در میان است؟رابطه بردلی کوپر و آیرینا شایک به پایان رسید/پای لیدی گاگا در میان است؟بازیگر برنده اسکار پس از متهم شدن به آزار جنسی خودش را به پلیس تسلیم کرد!بازیگر برنده اسکار پس از متهم شدن به آزار جنسی خودش را به پلیس تسلیم کرد!سریال ترسناکی که فقط در هنگام شب می توانید آن را تماشا کنید!سریال ترسناکی که فقط در هنگام شب می توانید آن را تماشا کنید!کشف حجاب نگار جواهریان در کانادا + عکسکشف حجاب نگار جواهریان در کانادا + عکسبیوگرافی آیدا جعفری بازیگر سریال گاندو + عکسبیوگرافی آیدا جعفری بازیگر سریال گاندو + عکساحمد مهرانفر به جشنواره بین المللی آمریکا راه یافتاحمد مهرانفر به جشنواره بین المللی آمریکا راه یافت۱۰ فیلم شهاب حسینی که حتما باید ببینید۱۰ فیلم شهاب حسینی که حتما باید ببینیدیادداشت گلایه آمیز تهیه کننده فیلم سینمایی تگزاس ۲یادداشت گلایه آمیز تهیه کننده فیلم سینمایی تگزاس ۲سرانجام سریال‌های رمضانی؛ پایان بیش‌از‌حد باز!سرانجام سریال‌های رمضانی؛ پایان بیش‌از‌حد باز!کاش اجازه نمی‌دادید خانم شیلا خداداد!کاش اجازه نمی‌دادید خانم شیلا خداداد!ماجرای تعرض به الناز شاکردوستماجرای تعرض به الناز شاکردوستتصاویر جدید هنرمندان و بازیگران مشهور ایرانی در اینستاگرام (255)تصاویر جدید هنرمندان و بازیگران مشهور ایرانی در اینستاگرام (255)رقابت شدید سه فیلم سینمایی در اولین روز اکران عید فطررقابت شدید سه فیلم سینمایی در اولین روز اکران عید فطر
افشاگری یک ترانه سرا علیه شادمهر عقیلی + عکسافشاگری یک ترانه سرا علیه شادمهر عقیلی + عکسمحسن چاوشی، خواننده ای مؤلف یا سفارشی ساز؟محسن چاوشی، خواننده ای مؤلف یا سفارشی ساز؟انتقاد صدف طاهریان از حضور بازیگر زن هندی در فیلم دختر شیطانانتقاد صدف طاهریان از حضور بازیگر زن هندی در فیلم دختر شیطانریحانا مادر می شود! + عکسریحانا مادر می شود! + عکسبارداری در ایران و زایمان در کانادا: اقدام و عملبارداری در ایران و زایمان در کانادا: اقدام و عملبیوگرافی آژدا پکان خواننده و بازیگر ترکیه ای + عکسبیوگرافی آژدا پکان خواننده و بازیگر ترکیه ای + عکسمرتضی کلانتریان، مترجمی که همچون قهرمان داستانش خودکشی کردمرتضی کلانتریان، مترجمی که همچون قهرمان داستانش خودکشی کردپاسخ مهناز افشار به شایعه فرار از کشور + عکسپاسخ مهناز افشار به شایعه فرار از کشور + عکسترانه این خواننده های ترک را حتما گوش کنیدترانه این خواننده های ترک را حتما گوش کنیدهمایون شجریان گواهینامه درجه یک آواز را دریافت کردهمایون شجریان گواهینامه درجه یک آواز را دریافت کردیلدا عباسی قلب اروپا را به خود خیره کردیلدا عباسی قلب اروپا را به خود خیره کردبیوگرافی بهنام صفوی + عکسبیوگرافی بهنام صفوی + عکسبهنام صفوی درگذشتبهنام صفوی درگذشتاسم و عکس فرزند مگان مارکل و پرنس هری منتشر شداسم و عکس فرزند مگان مارکل و پرنس هری منتشر شدامروز باید چیا بدونیم: از جنتلمن ها تا پیدا شدن گلزارامروز باید چیا بدونیم: از جنتلمن ها تا پیدا شدن گلزارفرزند مگان مارکل و پرنس هری به دنیا آمد؛ ۷ قانونی که زوج سلطنتی از حالا باید رعایت کنندفرزند مگان مارکل و پرنس هری به دنیا آمد؛ ۷ قانونی که زوج سلطنتی از حالا باید رعایت کنندبهنام صفوی خواننده پاپ بار دیگر در بیمارستان بستری شدبهنام صفوی خواننده پاپ بار دیگر در بیمارستان بستری شدچرا دانش‌آموزان‌مان ساسی مانکن را به حامد زمانی ترجیح می‌دهند؟چرا دانش‌آموزان‌مان ساسی مانکن را به حامد زمانی ترجیح می‌دهند؟حامد همایون ممنوع‌التصویر شد + واکنش حامد همایونحامد همایون ممنوع‌التصویر شد + واکنش حامد همایونبرنامه کنسرت های اردیبهشت 98برنامه کنسرت های اردیبهشت 98منیر فرمانفرماییان نقاش و هنرمند بزرگ دار فانی را وداع گفتمنیر فرمانفرماییان نقاش و هنرمند بزرگ دار فانی را وداع گفتجدایی اَدل از همسرش پس از ۸ سال زندگی مشترکجدایی اَدل از همسرش پس از ۸ سال زندگی مشترکبه «محمد حسین میثاقی» عادت کنیم؟چرا و چگونه؟به «محمد حسین میثاقی» عادت کنیم؟چرا و چگونه؟استاد عالیم قاسم‌اف؛ بلبل موسیقی آذربایجاناستاد عالیم قاسم‌اف؛ بلبل موسیقی آذربایجاننام‌گذاری خیابانی به نام «شجریان» در تهراننام‌گذاری خیابانی به نام «شجریان» در تهران
۱۰ ستاره درخشان جام جهانی فوتبال زنان۱۰ ستاره درخشان جام جهانی فوتبال زنانازدواج  مسعود اوزیل و امینه گولشه + عکس های عروسیازدواج مسعود اوزیل و امینه گولشه + عکس های عروسینیکی لائودا راننده افسانه ای فرمول یک درگذشتنیکی لائودا راننده افسانه ای فرمول یک درگذشتکریستیانو رونالدو، مالک گران ترین خودروی صفر کیلومتر تاریخکریستیانو رونالدو، مالک گران ترین خودروی صفر کیلومتر تاریخآشنایی با سهیل عیاری راننده موفق ایرانی فرانسویآشنایی با سهیل عیاری راننده موفق ایرانی فرانسویبهترین جایگزین های عادل فردوسی پور!بهترین جایگزین های عادل فردوسی پور!علی انصاریان ازدواج کرد + عکسعلی انصاریان ازدواج کرد + عکسازدواج مسعود شجاعی | همسر مسعود شجاعی کیست؟ازدواج مسعود شجاعی | همسر مسعود شجاعی کیست؟بیوگرافی جورج لیکنز سرمربی باشگاه تراکتورسازی تبریزبیوگرافی جورج لیکنز سرمربی باشگاه تراکتورسازی تبریزوقتی که مجری شدن حساب و کتاب ندارد/جهان پهلوان علی آقا انصاریانوقتی که مجری شدن حساب و کتاب ندارد/جهان پهلوان علی آقا انصاریانعلی انصاریان مجری تلویزیون شدعلی انصاریان مجری تلویزیون شدواکنش خداداد عزیزی به ماجرای جکی چانواکنش خداداد عزیزی به ماجرای جکی چانکلاهبرداری یک دختر از ستاره‌های فوتبال/ یکی را صدمیلیون تیغ زد، یکی را بیشتر!کلاهبرداری یک دختر از ستاره‌های فوتبال/ یکی را صدمیلیون تیغ زد، یکی را بیشتر!ایرج دانایی‌فرد، اولین گلزن ایران در جام جهانی درگذشتایرج دانایی‌فرد، اولین گلزن ایران در جام جهانی درگذشتبیوگرافی سجاد غریبی هالک ایرانی + عکسبیوگرافی سجاد غریبی هالک ایرانی + عکسبیوگرافی مارتین فورد ترسناکترین مرد دنیا + عکسبیوگرافی مارتین فورد ترسناکترین مرد دنیا + عکسبیوگرافی امیر قلعه نویی + عکسبیوگرافی امیر قلعه نویی + عکسبیوگرافی رایان تفضلی + عکسبیوگرافی رایان تفضلی + عکسمائده برهانی؛ دختر ایرانی که در ترکیه می‌تازدمائده برهانی؛ دختر ایرانی که در ترکیه می‌تازدقتل ایمان رحیم پور قهرمان جهان پرورش اندام به ضرب گلوله + عکسقتل ایمان رحیم پور قهرمان جهان پرورش اندام به ضرب گلوله + عکسخداداد عزیزی هم بازیگر شد + عکسخداداد عزیزی هم بازیگر شد + عکسبیوگرافی گلاره ناظمی موفق ترین داور زن ایرانی + عکسبیوگرافی گلاره ناظمی موفق ترین داور زن ایرانی + عکسابعاد تازه از ماجرای تجاوز کریس رونالدو به مهماندار هتل در لاس وگاسابعاد تازه از ماجرای تجاوز کریس رونالدو به مهماندار هتل در لاس وگاسعلی دایی؛ قربانی بزرگ خیرخواهیعلی دایی؛ قربانی بزرگ خیرخواهیعلی دایی دادگاهی شد! + عکسعلی دایی دادگاهی شد! + عکس