ads
Wednesday, 08 February 2023|چهارشنبه، 19 بهمن، 1401|يا حي و يا قيوم|افراد آنلاین: 7 نفر

مروری بر گذشته

بروس لی؛ فقط ۳۲ سال برای ستاره شدن کافی بود

تاریخ انتشار: يکشنبه، 7 آذر، 1400 سینما، هنرمندان و ورزشکاران ، ورزشکاران جهان
+ A -

استاد اگر زنده بود، اکنون شمع ۸۱ سالگی‌اش را احتمالا با پا و با یک حرکت رزمی فوت می‌کرد!

اما تقدیر باعث شد بروس لی که ۲۷ نوامبر ۱۹۴۰ به دنیا آمده‌ بود، در ۲۰ جولای ۱۹۷۳ از دنیا برود. منتها همان ۳۲سال‌ و خرده‌ای زندگی هم عمر بسیار مفید و شسته رفته‌ای بود و بروس لی اگرچه جای بسیاری برای پیشرفت و درخشش و تاثیرگذاری بیشتر داشت اما تقریبا همه کار کرد و همان زیست نسبتا مختصر هم برای شهرت، محبوبیت و جاودانگی‌اش کافی بود.

او نقش بسیار مهمی در تثبیت و قوام هنرهای رزمی در سینما داشت و به فیلم‌های رزمی در زیرگونه اکشن اعتباری فراوان بخشید. ساخت بنجل‌های سینمایی به عنوان فیلم‌های رزمی چه قبل و چه بعد از بروس لی وجود داشت و ادامه پیدا کرد اما حضور جدی ، جذاب و قدرتمند او، ثابت کرد حتی می‌توان به همین بزن بزن‌ها و زد و خوردها با نگاه و استایل و اصوات و حرکات منحصر به‌ فرد و اجرای درست و باورپذیر، غنا بخشید و وجه هنری رزم را تقویت کرد. اگرچه عالم هنرهای رزمی در سینما، دیگر پدیده‌ای چون بروس لی را ندید و احتمالا هم نخواهددید اما اعتباری که او به این بخش از سینما بخشید، راه را برای درخشش بازیگران دیگری چون جکی چان، ژان کلود ون دام، جت لی و دیگران باز کرد. دامنه تاثیر لی از سینما به فرهنگ عامه هم راه یافت و حتی در ایران، به جز اثرات انگیزشی که در کودکان، نوجوانان و جوانان برای رو آوردن به انواع هنرهای رزمی به ویژه کونگ فو و جیت کان دو (یکی از سبک‌های مدرن هنرهای رزمی که بروس لی پایه‌گذار آن بود) ایجاد کرد، در گفتمان و حتی شوخی‌هایی چون «قاتل بروس لی کیست؟» هم خودش را نشان داد. علاقه بروس لی به فلسفه و مطالعات در این زمینه و سرودن شعر هم باعث شد بروس لی را تنها به عنوان ورزشکار هنرهای رزمی و بازیگر سینما نشناسیم و زندگی‌اش عمق و غنای بیشتری داشته‌ باشد.

یک شمایل غودااااایی!

بروس لی، علاوه بر ورزیدگی و تسلط به هنرهای رزمی و سرعت و چابکی در حرکات و اجرای فنون، از کرشمه‌ها و بازیگوشی‌های بازیگری هم جلوی دوربین غافل نبود و شاید یکی از دلایل تمایز او با بازیگران قبلی و حتی بعدی فیلم‌های اکشن و رزمی، همین باشد. او به خوبی از اهمیت چشم‌ها و نگاه در بازیگری و تاثیرات آن روی تماشاگران آگاه بود، بنابراین بسیار این مقوله را جدی گرفت و بخش زیادی از ارعاب او بر حریفان و مبارزان مقابلش، از طریق نگاه‌هایی قاطع و چشم‌غره‌هایی تماشایی بود. تکان دادن سر و به وقت لزوم پیچ و تاب بدن که به شعر و رقص می‌مانست هم از امضاهای شمایلی بروس لی در صحنه‌های مبارزه فیلم‌هایش بود. به جز اینها، اصوات اختصاصی لی به ویژه آن «غوددداااااا» گفتنش، هم نقش مهمی در تخلیه کامل خشمش و تکمیل صلابتش داشت. گاهی هم در بعضی از بزنگاه‌ها که نیاز به تمرکز بیشتر بر زیبایی حرکات هنرمندانه لی بود، از اسلوموشن و تصاویر حرکت آهسته و در پاره‌ای مواقع هم زوم استفاده می‌شد تا حظ بصری تماشاگران از استاد به اوج خودش برسد.

با وجود این ویژگی‌ها و اقبال عامه مخاطبان به آثار لی، منتقدان و تماشاگران نخبه‌تر سینما چندان او را به عنوان بازیگر حساب نمی‌کنند و نهایت هنرش را بازی در فیلم‌های رزمی می‌دانند. در چنین نگاهی، کمتر کسی دوست دارد بروس لی را مثلا به جای جین‌هاکمن در ارتباط فرانسوی یا به جای آل پاچینو در پدرخوانده تصور کند که احتمالا به نتایجی فاجعه‌بار ختم می‌شد. این تصور باطل و مقایسه اشتباه حتی در فرهنگ عامیانه و میان همان نوجوانان و جوانان علاقه‌مند اکشن و انواع هنرهای رزمی هم وجود داشت و مثلا گاهی شنیده می‌شد اگر مبارزه‌ای میان بروس لی و محمدعلی کلی انجام شود، چه کسی دخل آن یکی را می‌آورد و از این حرف‌ها.

لی نیازی هم به تایید مخاطبانی از جنس دیگر نداشت و همین قدر استعداد بازیگری و نمایشگری کار خودش و تماشاگران شیفته هنرهای رزمی را راه می‌انداخت. او از توانایی‌ها و قابلیت‌هایش آگاه بود و احتمالا هم به جز حضور در نقش‌های رزمی و اکشن، علاقه‌ای به بازی در نقش‌ها و فیلم‌های دیگر نداشت.

مختصر و مفید

تقریبا همان اتفاقی که برای جیمز دین افتاد و تنها با سه فیلم و مرگی غافلگیرکننده و زودهنگام، به جایگاه و محبوبیتی فوق‌العاده دست یافت، به نوعی برای بروس لی هم رخ داد. اگرچه بروس لی، به خاطر پدرش که هنرمند اپرا و تئاتر بود، از سنین کودکی و حتی نوزادی در چند فیلم حضور داشت و بعدها در ۱۳-۱۲ سریال و فیلم هم نقش‌های کوتاه و بلندی بازی کرد، اما بیش از هر چیز با بازی در چهار فیلم شناخته می‌شود: رئیس بزرگ، خشم اژدها، راه اژدها و اژدها وارد می‌شود. به این اندک، می‌توان فیلم بازی با مرگ را هم اضافه کرد که با مرگ نابهنگام لی ناتمام مانده‌بود و چند سال بعد با استفاده از راش‌های کار نشده و بدلکار به سرانجام رسید و حتی این متریال به قسمت دوم فیلم هم قد داد. بروس لی برای جاودانگی در سینما، نیاز به نقش و فیلم بیشتری نداشت و همین کمیت و مختصر هم باکیفیت و مفید بود.

نقشی که باعث شهرت اولیه لی شد، کاتو در سریال زنبور سبز بود. او دستیار زنبور سبز (ون ویلیامز) بود و همراه او و به‌صورت ناشناس و با کلاه و چشم‌بند با جنایتکاران مبارزه می‌کرد. منتها در این سریال آمریکایی، لی واقعا یک وردست بود و زیر سایه ویلیامز و در حجم ماجراجویی‌های شبه جیمزباندی، چندان مجالی برای نمایش توانایی‌های رزمی‌اش نداشت.

اتفاق مهم در کارنامه بازیگری او، با بازگشت به سرزمین پدری و مادری‌اش، یعنی چین و هنگ‌کنگ افتاد و با بازی در رئیس بزرگ، چشمه‌هایی از پرسونای مبارزش را بروز می‌دهد. آن تیتراژ پرزرق و برق اول که بروس لی را در حال پرش روی هوا و پرتاب لگد نشان می‌دهد، به نوعی پیش پرده شمایل او در سینماست. سکانس مبارزه او با رئیس بزرگ، از مهم‌ترین صحنه‌های فیلم است و لی هم با هنر رزمی‌اش از تماشاگران دل می‌برد.

آن تم انتقام و مبارزه در خشم اژدها هم ادامه دارد و بروس لی به خونخواهی قتل استادش، هنرهای رزمی‌اش را رو می‌کند. سکانس مبارزه یک‌تنه او با استاد یک باشگاه و انبوه شاگردانش، از به یادماندنی‌ترین صحنه‌های این فیلم است. مبارزه او با سوزوکی، اصلی‌ترین نقش منفی فیلم هم از سکانس‌های مشهور خشم اژدهاست و بروس لی با شعبده‌بازی‌اش با نانچیکو، سوزوکی شمشیر به دست را آچمز می‌کند، منتها وسط آن خشم و هیاهو، انصاف و مردانگی را هم درنظر می‌گیرد و وقتی می‌بیند حریفش بی‌سلاح است، او هم نانچیکو را به زمین می‌اندازد و با یک ضربه مرگبار پا، نفس سوزوکی را می‌گیرد. راه اژدها دو تفاوت مهم با دیگر آثار بروس لی دارد؛ اول این‌که خودش کارگردانی کار را به عهده داشت و دیگر این‌که فیلمبرداری فیلم در ایتالیا انجام شد. صحنه‌های مشهور مبارزه لی با چاک نوریس در ویرانه‌های کولوزیوم و در حضور آن بچه گربه، از تماشایی ترین لحظات فیلم است. ضمن این‌که پوشش سیاه نیم تنه پایینی بروس لی و پوشش سفید نیم‌تنه نوریس، مبارزه این دو را شبیه یک شطرنج رزمی می‌کند.

اما قطعا مشهورترین فیلم کارنامه بروس لی، اژدها وارد می‌شود است؛ فیلمی که سکانس‌ها و صحنه‌های ماندگار کم ندارد، از انبوه مبارز در آن جزیره با لباس‌های زرد و سفید و ماجراجویی‌های تک‌نفره بروس لی برای سردرآوردن از تشکیلات باند موادمخدر و به ویژه رویارویی با آن مار کبری تا سکانس درخشان مبارزه با هان در تالار آینه‌ها و آن دست مصنوعی و کشنده هان و خنج‌های منظم روی صورت و بدن بروس لی.

یکی از نکات جالب فیلم، حضور جکی چان به عنوان سیاهی لشکر است که در صحنه‌ای بروس لی، در کمترین زمان ممکن، او را از پیش رو برمی دارد. این صحنه، در زمان خودش لحظه‌ای معمولی و با محوریت هنرنمایی لی بود و اهمیت دیگری نداشت اما وقتی خود چان بعدها به ستاره صاحب سبکی در سینمای هنرهای رزمی تبدیل شد، مهم و جذاب جلوه کرد.

در سینمای ایران هم به شکل‌های مختلفی از این فیلم بهره‌برداری شد؛ از مانی حقیقی که فیلمی به نام اژدها وارد می‌شود ساخت که البته تنها در عنوان، به ترجمه فیلم لی در ایران ارجاع داد تا فیلمی مثل پرواز از اردوگاه که جمشید هاشم پور در سکانس‌های مبارزه و با آن لباس زرد، شباهت‌های تیپیکال و حتی چهره‌ای به جان ساکسون داشت.

مهم‌ترین ویژگی و نشانه تصویری بازی با مرگ، آن لباس زرد بروس لی است که بعدها تارانتینو، شبیه آن را برای یادآوری به تن عروس (اما تورمن) کرد و البته چند سال بعد، با کتک خوردن نقش او از یک بدلکار در روزی روزگاری هالیوود، ظاهرا هرچه رشته بود، پنبه کرد که با اعتراض دختر بروس لی هم مواجه شد.

سکانس مبارزه لی با کریم عبدالجبار دو متر و ۱۸ سانتی‌متری، ستاره اسبق بسکتبال، از صحنه‌های مشهور سینما است. هرچند در دنیای نمایشی فیلم، لی کوتاه قامت، عبدالجبار را تسلیم می‌کند اما می‌شود باتوجه به میزان شرارت و آزار و اذیت‌های او در این مبارزه، آن جمله بامزه «کریم، به‌خدا تو مسلمون نیستی» را اینجا به کار برد!

صدای اژدها

بروس لی، خیلی حرف نمی‌زد و بیشتر مرد عمل بود. با این‌که استاد چندان اعتقادی به گفتمان نداشت و در مبارزات هم کارش را با اصواتی غیرقابل فهم و ترجمه‌نشدنی پیش می‌برد اما گاهی و در فواصل انتقام ها، نفسی چاق و چند جمله‌ای هم مخاطبان را مهمان می‌کرد. در دوبله فارسی، زحمت گویندگی این بخش‌ها را زنده یاد حسین معمارزاده می‌کشید و اولین دوبلور آثار بروس‌لی بود و در زنبور سبز، خشم اژدها، راه اژدها، اژدها وارد می‌شود و بازی با مرگ به جای این بازیگر صحبت کرد.

لینک کوتاه مطلب:

 ارسال به دوست

نام شما:

ایمیل دوست شما:

 برچسب ها

 از سراسر وب

ارسال نظر

نظر خود را درباره این مطلب بنویسید ...

گیشه روزنامه

 

سینما، هنرمندان و ورزشکاران

پرویز پرستویی، احسان علیخانی و خادم در شهر زلزله زده خویپرویز پرستویی، احسان علیخانی و خادم در شهر زلزله زده خویخبر تازه از بیماری حسن معجونی و جدایی از نون خخبر تازه از بیماری حسن معجونی و جدایی از نون خواکنش ابوالفضل پورعرب به عفو گسترده زندانیان حوادث اخیرواکنش ابوالفضل پورعرب به عفو گسترده زندانیان حوادث اخیرچرا علی نصیریان با مسعود کیمیایی و بهرام بیضایی کار نکرد؟چرا علی نصیریان با مسعود کیمیایی و بهرام بیضایی کار نکرد؟استوریِ تند و تیز لادن طباطبایی علیه فخیم‌زادهاستوریِ تند و تیز لادن طباطبایی علیه فخیم‌زادهمهدی فخیم زاده: جشنواره فیلم فجر چراغ نفتی نیستمهدی فخیم زاده: جشنواره فیلم فجر چراغ نفتی نیستاعتراض تهیه کننده فیلم چرا گریه نمیکنی به تحریم کنندگاناعتراض تهیه کننده فیلم چرا گریه نمیکنی به تحریم کنندگانجعفر پناهی آزاد شد + عکسجعفر پناهی آزاد شد + عکسکیهان: تحریم کننده‌ها دستمزد دریافتی را پس دهندکیهان: تحریم کننده‌ها دستمزد دریافتی را پس دهندساترا: هیچ سریالی بدون مجوز حق پخش نداردساترا: هیچ سریالی بدون مجوز حق پخش نداردتاریخ پخش فصل سوم سریال خواهران و برادرانتاریخ پخش فصل سوم سریال خواهران و برادرانیک فیلم دیگر از جشنواره فیلم فجر انصراف دادیک فیلم دیگر از جشنواره فیلم فجر انصراف دادنیلوفر پارسا، برای بار دوم ازدواج کردنیلوفر پارسا، برای بار دوم ازدواج کردبهروز افخمی: دوره می‌تو گذشته و حالا وقت من بی‌ناموسم رسیده!بهروز افخمی: دوره می‌تو گذشته و حالا وقت من بی‌ناموسم رسیده!خبر تکان دهنده از حسن معجونی | از نابینایی تا تومور مغزیخبر تکان دهنده از حسن معجونی | از نابینایی تا تومور مغزیشباهت زیاد شبنم مقدمی به بازیگر جذاب فرانسویشباهت زیاد شبنم مقدمی به بازیگر جذاب فرانسویواکنش تند رضا محقق به انصراف ۷ بازیگر فیلمش از جشنواره فجرواکنش تند رضا محقق به انصراف ۷ بازیگر فیلمش از جشنواره فجرتنها جانشین مدیری و رامبد در شبکه نسیم لو رفتتنها جانشین مدیری و رامبد در شبکه نسیم لو رفتحکم ممنوع‌الخروجی برای مسعود کیمیایی؟حکم ممنوع‌الخروجی برای مسعود کیمیایی؟چرا رضا کیانیان به جشنواره فجر نمی‌رود؟چرا رضا کیانیان به جشنواره فجر نمی‌رود؟تازه‌ترین خبر از دادگاه هنگامه قاضیانی و پرونده جعفر پناهیتازه‌ترین خبر از دادگاه هنگامه قاضیانی و پرونده جعفر پناهینامه جنجالی و انصراف علی نصیریان از جشنواره فیلم فجرنامه جنجالی و انصراف علی نصیریان از جشنواره فیلم فجرجنگ آنجلینا جولی و FBI علیه ستاره هالیوودجنگ آنجلینا جولی و FBI علیه ستاره هالیوودروند صعودی دعوا بر سر سریال سقوطروند صعودی دعوا بر سر سریال سقوطعصبانیت مهران غفوریان از انتشار یک شایعه درباره اوعصبانیت مهران غفوریان از انتشار یک شایعه درباره او
جایزه گرمی به «برای» شروین حاجی‌پور رسید + واکنش اوجایزه گرمی به «برای» شروین حاجی‌پور رسید + واکنش اورضا صادقی برای کمک به مردم زلزله‌زده خوی دست به کار شدرضا صادقی برای کمک به مردم زلزله‌زده خوی دست به کار شدرابطه عاشقانه کرم بورسین و دانلا بیلیچرابطه عاشقانه کرم بورسین و دانلا بیلیچمهدی مدرس دومین خواننده‌ای که کنسرت می‌گذاردمهدی مدرس دومین خواننده‌ای که کنسرت می‌گذاردحضور همخوان زن در اولین کنسرت زانکو! + عکسحضور همخوان زن در اولین کنسرت زانکو! + عکساولین گفته های زانکو پس از اولین کنسرتاولین گفته های زانکو پس از اولین کنسرتبلیت‌های کنسرت زانکو فروش می‌رود؟بلیت‌های کنسرت زانکو فروش می‌رود؟حنانه کیا دلیل بازداشت شاهین صمدپور؟حنانه کیا دلیل بازداشت شاهین صمدپور؟شکیرا: تاریک‌ترین سال عمرم تمام شدشکیرا: تاریک‌ترین سال عمرم تمام شدشبنم تووزلو خواننده مشهور آذربایجانی در ایران + تصاویرشبنم تووزلو خواننده مشهور آذربایجانی در ایران + تصاویراعتراض حجت اشرف‌زاده به پخش اجراهای آرشیوی‌اش در شب یلدااعتراض حجت اشرف‌زاده به پخش اجراهای آرشیوی‌اش در شب یلداضرر ۴۰ میلیارد تومانی دریک رپر مشهور در فینال جام جهانیضرر ۴۰ میلیارد تومانی دریک رپر مشهور در فینال جام جهانیبازداشت امیر مقاره خواننده ماکان بند [به‌روزرسانی]بازداشت امیر مقاره خواننده ماکان بند [به‌روزرسانی]محمدعلی شیرازی خالق سلطان قلب‌ها درگذشتمحمدعلی شیرازی خالق سلطان قلب‌ها درگذشتگروه موسیقی ایوان بند منحل شدگروه موسیقی ایوان بند منحل شدحال شهرام ناظری چطور است؟ + عکسحال شهرام ناظری چطور است؟ + عکسشهرام ناظری در بخش مراقبت‌های ویژه بستری شدشهرام ناظری در بخش مراقبت‌های ویژه بستری شدحکم محاربه سامان یاسین و اطلاعات تازهحکم محاربه سامان یاسین و اطلاعات تازهموش‌ها با آهنگ لیدی گاگا ضرب می‌گیرند!موش‌ها با آهنگ لیدی گاگا ضرب می‌گیرند!اسفندیار قره‌باغی خواننده باسابقه درگذشتاسفندیار قره‌باغی خواننده باسابقه درگذشتدفاع کیهان از حمید هیراد و محمد اصفهانیدفاع کیهان از حمید هیراد و محمد اصفهانیاتهامات توماج صالحی اعلام شداتهامات توماج صالحی اعلام شدواکنش محسن چاوشی به شایعه خواندن سرود تیم ملی فوتبالواکنش محسن چاوشی به شایعه خواندن سرود تیم ملی فوتبالخواننده افتتاحیه جام جهانی ۲۰۲۲ معرفی شدخواننده افتتاحیه جام جهانی ۲۰۲۲ معرفی شدشش آهنگ برتر جام جهانیشش آهنگ برتر جام جهانی
رکوردهایی که لیونل مسی در جام جهانی ۲۰۲۲ قطر ثبت کردرکوردهایی که لیونل مسی در جام جهانی ۲۰۲۲ قطر ثبت کردروزی که بروس لی و جکی چان به جان هم افتادندروزی که بروس لی و جکی چان به جان هم افتادندبا داوران زن در جام جهانی قطر آشنا شویدبا داوران زن در جام جهانی قطر آشنا شویددلیل مرگ بروس لی پس از ۵۰ سال اعلام شددلیل مرگ بروس لی پس از ۵۰ سال اعلام شدپست علی دایی رکورد لایک اینستاگرام فارسی را شکستپست علی دایی رکورد لایک اینستاگرام فارسی را شکستلیونل مسی از برنامه‌هایش برای دوران بازنشستگی می‌گویدلیونل مسی از برنامه‌هایش برای دوران بازنشستگی می‌گویددعوای کلارا چیا و جرارد پیکه: او خواستار رفتاری مشابه با شکیرا است!دعوای کلارا چیا و جرارد پیکه: او خواستار رفتاری مشابه با شکیرا است!اختلاف دیوید بکهام و همسرش ویکتوریا علنی شداختلاف دیوید بکهام و همسرش ویکتوریا علنی شدمایک تایسون: سریال مایک داستان زندگی مرا دزدیده است!مایک تایسون: سریال مایک داستان زندگی مرا دزدیده است!عادات آزاردهنده و غیرقابل تحمل دیوید بکهام و همسرش ویکتوریاعادات آزاردهنده و غیرقابل تحمل دیوید بکهام و همسرش ویکتوریامبارزان UFC برای هر مسابقه چقدر دستمزد می گیرند؟مبارزان UFC برای هر مسابقه چقدر دستمزد می گیرند؟لیونل مسی در سریال معروف بازی می‌کندلیونل مسی در سریال معروف بازی می‌کندمدل برزیلی خیانت جنسی پیکه به شکیرا را فاش کردمدل برزیلی خیانت جنسی پیکه به شکیرا را فاش کرداللهیار صیادمنش از نامزد ترکیه ای خود رونمایی کرداللهیار صیادمنش از نامزد ترکیه ای خود رونمایی کردمعروفترین جملات بروس لی چگونه می‌تواند زندگیتان را تغییر دهد؟معروفترین جملات بروس لی چگونه می‌تواند زندگیتان را تغییر دهد؟کریستیانو رونالدو از مرگ پسر تازه متولد شده اش خبر دادکریستیانو رونالدو از مرگ پسر تازه متولد شده اش خبر دادبروکلین بکهام پسر دیوید بکهام داماد شد + تصاویربروکلین بکهام پسر دیوید بکهام داماد شد + تصاویرهتل لوکس کریستیانو رونالدو در مراکش افتتاح شدهتل لوکس کریستیانو رونالدو در مراکش افتتاح شدسارا خادم الشریعه، بانوی اول شطرنج ایران در کانادا مادر شدسارا خادم الشریعه، بانوی اول شطرنج ایران در کانادا مادر شددختر بروس لی نقل قول معروف پدرش را تایید کرددختر بروس لی نقل قول معروف پدرش را تایید کردادعای جدید در خصوص پرونده تجاوز رونالدو: پلیس لاس وگاس حکم جلب صادر کرده بودادعای جدید در خصوص پرونده تجاوز رونالدو: پلیس لاس وگاس حکم جلب صادر کرده بودبازداشت دریا بویوکونجو ، قهرمان شنای ترکیه، به دلیل آرزوی مرگ برای اردوغانبازداشت دریا بویوکونجو ، قهرمان شنای ترکیه، به دلیل آرزوی مرگ برای اردوغانمبارزه سجاد غریبی و مارتین فورد کی برگزار می شود و چه قوانینی دارد؟مبارزه سجاد غریبی و مارتین فورد کی برگزار می شود و چه قوانینی دارد؟دختر علی دایی در لندن کریسمس را جشن گرفت!دختر علی دایی در لندن کریسمس را جشن گرفت!بروس لی؛ فقط ۳۲ سال برای ستاره شدن کافی بودبروس لی؛ فقط ۳۲ سال برای ستاره شدن کافی بود