ads
Monday, 06 February 2023|دوشنبه، 17 بهمن، 1401|يا قاضي الحاجات|افراد آنلاین: 9 نفر

ابن ملجم مرادی چه سرانجامی داشت و چطور کشته شد؟

تاریخ انتشار: چهارشنبه، 7 ارديبهشت، 1401 فرهنگ و هنر ، تاریخ و تمدن
+ A -

نام ابن ملجم مرادی تنها در آخرین روزهای زندگی و در نتیجه به شهادت رساندن حضرت علی‌ بن‌ ابی‌طالب (علیه‌ السلام) بر سر زبان ها افتاد. اِبْن‌مُلْجَم ، عبدالرحمان بن عمرو بن ملجم مرادی (م ۴۰ق/۶۶۱م)، مردی از خوارج بود که امام اول شیعیان ، امیرالمؤمنین حضرت علی (علیه‌ السلام) را به شهادت رساند.

عبدالرحمن بن ملجم مرادى کندى از بازماندگان خوارج در جنگ نهروان بود. وی در سحرگاه نوزدهم ماه رمضان در مسجد کوفه امیرالمومنین امام علی علیه السلام را مضروب ساخت و منجر به شهادت اولین امام شیعیان شد.

بلاذری به نقل از کلبی او را عبدالرحمان بن عمرو بن ملجم خوانده است. گفته‌اند تبار وی به اعراب حمیری می‌ رسد. ابن ملجم از قبیله مراد بود که با بنی جبّله از قبیله کنده هم پیمان بودند. برخی نیز او را از قبیله تجوب، یکی از قبایل حمیری و هم پیمان قبیله مراد خوانده‌اند، اما بلاذری می گوید که تجوب جد او بوده است.

کریم اکبری مبارکه بازیگر نقش ابن ملجم در سریال امام علی (ع)

زندگی ابن ملجم مرادی

از زندگی ابن ملجم اطلاع روشنی در دست نیست، زیرا نامش تنها در آخرین روزهای زندگی و در نتیجه به شهادت رساندن علی بن ابی‌طالب (علیه‌ السلام) زبانزد شد. قدر مسلم این است که ابن ملجم از پیروان حضرت علی (علیه‌ السلام) بود که پس از ماجرای حکمیت در جنگ صفین به خوارج پیوست.

ابن‌حجر عسقلانی می گوید که او جاهلیت را درک کرده است، او از قول ابوسعید بن یونس در تاریخ مصر، آورده است که ابن ملجم در گشودن مصر شرکت داشت. عمرو بن عاص، فرمانروای مصر، وی را که از سواران و قاریان بود و قرائت قرآن را از معاذ بن جبل آموخته بود، از مقربان و همراهان خود قرار داد.

گفته‌اند هنگامی که عمرو بن عاص از خلیفه عمر درباره مشکلات قرآن یاری خواست، عمر طی نامه‌ای به وی فرمان داد که عبدالرحمان ابن ملجم را در کنار مسجد جای دهد تا او قرآن و فقه به مردم بیاموزد، عمرو خانه‌ای را در کنار خانه ابن عدیس به ابن ملجم اختصاص داد.

اگر این دو روایت ابن حجر درست باشد، باید پذیرفت که ابن ملجم هنگام مرگ چندان جوان نبوده است. علاوه بر این روشن می‌گردد که وی در قرائت قرآن و معارف دینی آن روزگار چندان مهارت داشت که خلیفه مسلمانان و عمرو بن عاص او را رسماً به کار تعلیم قرآن گماردند.

تصمیم‌گیری برای قتل علی بن ابی‌ابیطالب

گروهی از خوارج در جنگ نهروان از لشکر امام علی (ع) جدا شده و در مقابل حضرت قد علم کردند. در کتاب طبری آمده که سه تن از خوارج به نام عبدالرحمن بن ملجم از قبیله کنده، برک بن عبدالله و عمرو بن بکر تمیمی که همدیگر را در مکه ملاقات کردند و با هم به مذاکره پرداختند.

آنها پس از اتمام مراسم حج، سوگند یاد کردند که علی (ع)، معاویه و عمرو عاص را که به اعتقاد خوارج، مسئول شرایط آن زمان مسلمانان و گمراه شدن آنها بودند، با انگیزه انتقام از کشتار یارانشان در نهروان، بکشند. روز کشتن را ۱۷ رمضان تعیین نمودند و هر کسی به شهر قربانی خود رفت. عبدالرحمن به کوفه، برک به دمشق و عمرو به مصر رفتند.

سرنوشت ابن ملجم

درباره سرنوشت ابن ملجم چند نقل وجود دارد.

قول مشهور

گزارش‌های متفاوتی از سرنوشت ابن ملجم در منابع تاریخی آمده است. اما آن چه شهرت دارد و در تاریخ آمده این است که امام علی (ع) در آخرین ساعات زندگی به مدارا با ابن ملجم فرزندانش را وصیت فرمود. پس از شهادت امام (ع)، ابن ملجم را برای قصاص نزد امام حسن (ع) آوردند و ایشان نیز با یک ضربۀ شمشیر ابن ملجم را قصاص نمود. این واقعه در شب ۲۱ ماه رمضان روی داد. مشهور است ام الهیثم دختر اسود نخعی جنازه او را گرفته و آن را به آتش کشید. (ارشاد، ج۱:۲۲؛ بحارالانوار، ج۴۲:۲۳۲، ۲۴۶، ۲۹۸)

قول غیر مشهور

در مورد چگونگی کشته شدن ابن ملجم روایت های دیگری نیز وجود دارد که بعضی از آن ها عجیب و غریب می شوند. در برخی از این روایات ادعا شده که او را پیش از کشتن مثله کرده، حتی در چشمانش میله گداخته فرو بردند.

اما روایت مذکور با اسناد تاریخی دیگر سازگار نیست. همچنین نمی‌توان پذیرفت که فرزندان علی (علیه‌السلام) برخلاف وصیت صریح پدرشان اجازه چنان کاری را داده باشند. شگفت این‌ که چنین روایتی حتی در برخی از منابع شیعی راه یافته است.

سرنوشت قطام چه شد؟

قطام دختری که لقب زیباروی کوفه را یدک می کشید عاقبتی بهتر از ابن ملجم نیافت. به نحوی که در روایات آمده است بعد از کشته شدن ابن ملجم، مردم به سوی قطام هجوم آوردند. او را با شمشیر به قتل رسانده و جنازه اش را بیرون کوفه سوزاندند. (بحارالانوار، ج۴۲:۲۹۸؛ انوار العلویه:۳۹۰؛ نفائح العلام:۴۱۰)

مکان قبر ابن ملجم مرادی

ظاهراً جسد ابن ملجم در کوفه دفن شده است. ابن بطوطه جهانگرد معروف مسلمان که در قرن هشتم هجری، وارد کوفه شده است، می‌نویسد: «در سمت غربی قبرستان کوفه، جای بسیار سیاه و تیره‌ای را در میدانگاه سفیدی دیدم. از احوال آن جویا شدم. گفتند که آن گور ابن ملجم شقی است. مردم کوفه هر ساله هیزم می‌آورند و به مدت ۷ روز بر گور او آتش می‌افروزند.» (رحله ابن بطوطه:۱۴۷؛ نفائح العلام:۴۰۹؛ تقویم شیعه:۲۹۳)

به گفته «محمد سعید طریحی»، عادت برافروختن آتش روی قبر ابن ملجم، در گذشته، همه ساله در ایام شهادت امیرمؤمنان (علیه‌السّلام) در ماه رمضان، برقرار بوده است. اما امروزه این عادت، به‌طور کامل فراموش شده است. محل آن نیز نزدیک ضلع غربی مسجد سهله قرار داشته و دست‌کم تا چند دهه گذشته، آثار سیاهی خاک آنجا بر اثر آتش‌سوزی، نمایان بوده است.

لینک کوتاه مطلب:

 ارسال به دوست

نام شما:

ایمیل دوست شما:

 از سراسر وب

ارسال نظر

نظر خود را درباره این مطلب بنویسید ...

گیشه روزنامه

 

سینما، هنرمندان و ورزشکاران

چرا علی نصیریان با مسعود کیمیایی و بهرام بیضایی کار نکرد؟چرا علی نصیریان با مسعود کیمیایی و بهرام بیضایی کار نکرد؟استوریِ تند و تیز لادن طباطبایی علیه فخیم‌زادهاستوریِ تند و تیز لادن طباطبایی علیه فخیم‌زادهمهدی فخیم زاده: جشنواره فیلم فجر چراغ نفتی نیستمهدی فخیم زاده: جشنواره فیلم فجر چراغ نفتی نیستاعتراض تهیه کننده فیلم چرا گریه نمیکنی به تحریم کنندگاناعتراض تهیه کننده فیلم چرا گریه نمیکنی به تحریم کنندگانجعفر پناهی آزاد شد + عکسجعفر پناهی آزاد شد + عکسکیهان: تحریم کننده‌ها دستمزد دریافتی را پس دهندکیهان: تحریم کننده‌ها دستمزد دریافتی را پس دهندساترا: هیچ سریالی بدون مجوز حق پخش نداردساترا: هیچ سریالی بدون مجوز حق پخش نداردتاریخ پخش فصل سوم سریال خواهران و برادرانتاریخ پخش فصل سوم سریال خواهران و برادرانیک فیلم دیگر از جشنواره فیلم فجر انصراف دادیک فیلم دیگر از جشنواره فیلم فجر انصراف دادنیلوفر پارسا، برای بار دوم ازدواج کردنیلوفر پارسا، برای بار دوم ازدواج کردبهروز افخمی: دوره می‌تو گذشته و حالا وقت من بی‌ناموسم رسیده!بهروز افخمی: دوره می‌تو گذشته و حالا وقت من بی‌ناموسم رسیده!خبر تکان دهنده از حسن معجونی | از نابینایی تا تومور مغزیخبر تکان دهنده از حسن معجونی | از نابینایی تا تومور مغزیشباهت زیاد شبنم مقدمی به بازیگر جذاب فرانسویشباهت زیاد شبنم مقدمی به بازیگر جذاب فرانسویواکنش تند رضا محقق به انصراف ۷ بازیگر فیلمش از جشنواره فجرواکنش تند رضا محقق به انصراف ۷ بازیگر فیلمش از جشنواره فجرتنها جانشین مدیری و رامبد در شبکه نسیم لو رفتتنها جانشین مدیری و رامبد در شبکه نسیم لو رفتحکم ممنوع‌الخروجی برای مسعود کیمیایی؟حکم ممنوع‌الخروجی برای مسعود کیمیایی؟چرا رضا کیانیان به جشنواره فجر نمی‌رود؟چرا رضا کیانیان به جشنواره فجر نمی‌رود؟تازه‌ترین خبر از دادگاه هنگامه قاضیانی و پرونده جعفر پناهیتازه‌ترین خبر از دادگاه هنگامه قاضیانی و پرونده جعفر پناهینامه جنجالی و انصراف علی نصیریان از جشنواره فیلم فجرنامه جنجالی و انصراف علی نصیریان از جشنواره فیلم فجرجنگ آنجلینا جولی و FBI علیه ستاره هالیوودجنگ آنجلینا جولی و FBI علیه ستاره هالیوودروند صعودی دعوا بر سر سریال سقوطروند صعودی دعوا بر سر سریال سقوطعصبانیت مهران غفوریان از انتشار یک شایعه درباره اوعصبانیت مهران غفوریان از انتشار یک شایعه درباره اوهانیه توسلی از جشنواره فجر انصراف دادهانیه توسلی از جشنواره فجر انصراف دادهفت ملاقات ایرانی‌ها با «برزخ» که از یاد نمی‌رودهفت ملاقات ایرانی‌ها با «برزخ» که از یاد نمی‌رودفیلم‌های جشنواره فیلم فجر ۴۱ معرفی شدندفیلم‌های جشنواره فیلم فجر ۴۱ معرفی شدند
رضا صادقی برای کمک به مردم زلزله‌زده خوی دست به کار شدرضا صادقی برای کمک به مردم زلزله‌زده خوی دست به کار شدرابطه عاشقانه کرم بورسین و دانلا بیلیچرابطه عاشقانه کرم بورسین و دانلا بیلیچمهدی مدرس دومین خواننده‌ای که کنسرت می‌گذاردمهدی مدرس دومین خواننده‌ای که کنسرت می‌گذاردحضور همخوان زن در اولین کنسرت زانکو! + عکسحضور همخوان زن در اولین کنسرت زانکو! + عکساولین گفته های زانکو پس از اولین کنسرتاولین گفته های زانکو پس از اولین کنسرتبلیت‌های کنسرت زانکو فروش می‌رود؟بلیت‌های کنسرت زانکو فروش می‌رود؟حنانه کیا دلیل بازداشت شاهین صمدپور؟حنانه کیا دلیل بازداشت شاهین صمدپور؟شکیرا: تاریک‌ترین سال عمرم تمام شدشکیرا: تاریک‌ترین سال عمرم تمام شدشبنم تووزلو خواننده مشهور آذربایجانی در ایران + تصاویرشبنم تووزلو خواننده مشهور آذربایجانی در ایران + تصاویراعتراض حجت اشرف‌زاده به پخش اجراهای آرشیوی‌اش در شب یلدااعتراض حجت اشرف‌زاده به پخش اجراهای آرشیوی‌اش در شب یلداضرر ۴۰ میلیارد تومانی دریک رپر مشهور در فینال جام جهانیضرر ۴۰ میلیارد تومانی دریک رپر مشهور در فینال جام جهانیبازداشت امیر مقاره خواننده ماکان بند [به‌روزرسانی]بازداشت امیر مقاره خواننده ماکان بند [به‌روزرسانی]محمدعلی شیرازی خالق سلطان قلب‌ها درگذشتمحمدعلی شیرازی خالق سلطان قلب‌ها درگذشتگروه موسیقی ایوان بند منحل شدگروه موسیقی ایوان بند منحل شدحال شهرام ناظری چطور است؟ + عکسحال شهرام ناظری چطور است؟ + عکسشهرام ناظری در بخش مراقبت‌های ویژه بستری شدشهرام ناظری در بخش مراقبت‌های ویژه بستری شدحکم محاربه سامان یاسین و اطلاعات تازهحکم محاربه سامان یاسین و اطلاعات تازهموش‌ها با آهنگ لیدی گاگا ضرب می‌گیرند!موش‌ها با آهنگ لیدی گاگا ضرب می‌گیرند!اسفندیار قره‌باغی خواننده باسابقه درگذشتاسفندیار قره‌باغی خواننده باسابقه درگذشتدفاع کیهان از حمید هیراد و محمد اصفهانیدفاع کیهان از حمید هیراد و محمد اصفهانیاتهامات توماج صالحی اعلام شداتهامات توماج صالحی اعلام شدواکنش محسن چاوشی به شایعه خواندن سرود تیم ملی فوتبالواکنش محسن چاوشی به شایعه خواندن سرود تیم ملی فوتبالخواننده افتتاحیه جام جهانی ۲۰۲۲ معرفی شدخواننده افتتاحیه جام جهانی ۲۰۲۲ معرفی شدشش آهنگ برتر جام جهانیشش آهنگ برتر جام جهانیمحسن چاوشی ممنوع الفعالیت شد؟محسن چاوشی ممنوع الفعالیت شد؟
رکوردهایی که لیونل مسی در جام جهانی ۲۰۲۲ قطر ثبت کردرکوردهایی که لیونل مسی در جام جهانی ۲۰۲۲ قطر ثبت کردروزی که بروس لی و جکی چان به جان هم افتادندروزی که بروس لی و جکی چان به جان هم افتادندبا داوران زن در جام جهانی قطر آشنا شویدبا داوران زن در جام جهانی قطر آشنا شویددلیل مرگ بروس لی پس از ۵۰ سال اعلام شددلیل مرگ بروس لی پس از ۵۰ سال اعلام شدپست علی دایی رکورد لایک اینستاگرام فارسی را شکستپست علی دایی رکورد لایک اینستاگرام فارسی را شکستلیونل مسی از برنامه‌هایش برای دوران بازنشستگی می‌گویدلیونل مسی از برنامه‌هایش برای دوران بازنشستگی می‌گویددعوای کلارا چیا و جرارد پیکه: او خواستار رفتاری مشابه با شکیرا است!دعوای کلارا چیا و جرارد پیکه: او خواستار رفتاری مشابه با شکیرا است!اختلاف دیوید بکهام و همسرش ویکتوریا علنی شداختلاف دیوید بکهام و همسرش ویکتوریا علنی شدمایک تایسون: سریال مایک داستان زندگی مرا دزدیده است!مایک تایسون: سریال مایک داستان زندگی مرا دزدیده است!عادات آزاردهنده و غیرقابل تحمل دیوید بکهام و همسرش ویکتوریاعادات آزاردهنده و غیرقابل تحمل دیوید بکهام و همسرش ویکتوریامبارزان UFC برای هر مسابقه چقدر دستمزد می گیرند؟مبارزان UFC برای هر مسابقه چقدر دستمزد می گیرند؟لیونل مسی در سریال معروف بازی می‌کندلیونل مسی در سریال معروف بازی می‌کندمدل برزیلی خیانت جنسی پیکه به شکیرا را فاش کردمدل برزیلی خیانت جنسی پیکه به شکیرا را فاش کرداللهیار صیادمنش از نامزد ترکیه ای خود رونمایی کرداللهیار صیادمنش از نامزد ترکیه ای خود رونمایی کردمعروفترین جملات بروس لی چگونه می‌تواند زندگیتان را تغییر دهد؟معروفترین جملات بروس لی چگونه می‌تواند زندگیتان را تغییر دهد؟کریستیانو رونالدو از مرگ پسر تازه متولد شده اش خبر دادکریستیانو رونالدو از مرگ پسر تازه متولد شده اش خبر دادبروکلین بکهام پسر دیوید بکهام داماد شد + تصاویربروکلین بکهام پسر دیوید بکهام داماد شد + تصاویرهتل لوکس کریستیانو رونالدو در مراکش افتتاح شدهتل لوکس کریستیانو رونالدو در مراکش افتتاح شدسارا خادم الشریعه، بانوی اول شطرنج ایران در کانادا مادر شدسارا خادم الشریعه، بانوی اول شطرنج ایران در کانادا مادر شددختر بروس لی نقل قول معروف پدرش را تایید کرددختر بروس لی نقل قول معروف پدرش را تایید کردادعای جدید در خصوص پرونده تجاوز رونالدو: پلیس لاس وگاس حکم جلب صادر کرده بودادعای جدید در خصوص پرونده تجاوز رونالدو: پلیس لاس وگاس حکم جلب صادر کرده بودبازداشت دریا بویوکونجو ، قهرمان شنای ترکیه، به دلیل آرزوی مرگ برای اردوغانبازداشت دریا بویوکونجو ، قهرمان شنای ترکیه، به دلیل آرزوی مرگ برای اردوغانمبارزه سجاد غریبی و مارتین فورد کی برگزار می شود و چه قوانینی دارد؟مبارزه سجاد غریبی و مارتین فورد کی برگزار می شود و چه قوانینی دارد؟دختر علی دایی در لندن کریسمس را جشن گرفت!دختر علی دایی در لندن کریسمس را جشن گرفت!بروس لی؛ فقط ۳۲ سال برای ستاره شدن کافی بودبروس لی؛ فقط ۳۲ سال برای ستاره شدن کافی بود