ads
Wednesday, 08 February 2023|چهارشنبه، 19 بهمن، 1401|يا حي و يا قيوم|افراد آنلاین: 7 نفر

محله سبیل آباد تهران کجاست؟ اینجا به مرد بدون سبیل زن نمی دهند!

تاریخ انتشار: يکشنبه، 20 شهريور، 1401 گردشگری ، اماکن دیدنی ایران
+ A -

در مناطق جنوبی شهر تهران محله ای وجود دارد که اهالی اش آن را «سبیل آباد» صدا می زنند. در این محله سبیل مردان از جایگاه ویژه ای برخوردار است، تا جایی که به مردی که سبیل نداشته باشد زن نمی دهند و برای پسربچه‌ هایی که پشت لب شان سبز شده، جشنی برگزار می کنند.

وبسایت همشهری آنلاین، گزارشی از این محله تهیه کرده که در ادامه آن را می خوانید.

در محدوده جنوب غرب تهران، درست همان جایی که ریل راه‌آهن تهران‌ ـ اهواز آن را قطع می‌کند، محله‌ای با اسم بامسمایی وجود دارد که اهالی «سبیل‌آباد» صدایش می‌زنند و خود ساکنان گرچه از این نام بدشان نمی‌آید اما اگر ازشان بپرسید که محله‌تان کجاست قطع به یقین می‌گویند که بچه کوی زاهدی‌اند. راستش را بخواهید در همین چندساعتی که در کوچه‌پس‌کوچه‌های محله قدم زدیم دستگیرمان شد که چرا به اینجا «سبیل‌آباد» می‌گویند. از هر ۱۰ نفری که از جلویمان رد می‌شدند ۸ تایشان بدون استثناء سبیلو بودند از جوان‌های ۱۷‌ـ ۱۸ ساله تا مردان سالخورده. در گزارش پیش‌رویتان حرف دل تعدادی از ساکنان محله سبیل‌آباد تهران را با اسامی مستعار آوردیم به اصرار خودشان؛ دلیلش را فقط خدا می‌داند، شاید می‌خواهند که محله‌شان همچنان گمنام بماند و مبادا پای غریبه‌ها بیش از این به اینجا باز شود.

حاج «علی» مردی است ۷۰ ساله با سبیل‌های پرپشت جو گندمی که ۸ فرزند دارد؛ ۲ دختر و ۶ پسر. کوچک‌ترین بچه‌ جلال ۲۰ ساله است که تازه خدمت سربازی را تمام کرده و البته قرار است بعد از ماه صفر با دختر خاله‌اش نرگس که قبل از سربازی نشان کرده، ازدواج کند و او را به خانه پدری ببرد.

پسران بزرگ‌تر حاج علی، او را به زور بازنشسته کرده‌اند. بازنشسته‌ای که حقوق ماهانه دولتی ندارد و فرزندانش خرج و مخارج زندگی پدر سالخورده را فراهم می‌کنند. کسی که عمری را با چرخ‌دستی در کوچه و خیابان‌ها قدم زده تا با خرید نان خشک و ضایعات مردم، لقمه نانی برای زن و بچه‌ها تهیه کند.

اما او حالا چرخ‌دستی را گوشه انبار رها کرده و هر روز چندساعتی را جلو در خانه روی صندلی تاشو می‌نشیند تا به قول خودش کمی آفتاب بگیرد. وقتی حرف می‌زند با دستانی لرزان، پاهایش را آرام نوازش می‌کند و نگاهی به طول کوچه می‌اندازد. انگار منتظر آمدن‌کسی است در این ساعت از روز.

«جلال» فرزند آخر علی آقا با موتور وسپایی که ترکش چند نان بربری بسته از راه می‌رسد و وارد گفت‌وگو می‌شود. او از سختی کار پدر و زحمتی که برای بزرگ کردن برادر و خواهرهایش کشیده صحبت می‌کند و از پادرد و کمردردی که از آن دوران به یادگار مانده است. وضعیت زانوهایش آنقدر بد است که به گفته دکترها خیلی زودتر باید عمل شود، اما پدر هربار زیر بار نمی‌رود و بهانه تازه‌ای می‌گیرد.

کم‌کم رفت‌وآمد زیاد می‌شود و همسایه‌ها و اهل محل که از کوچه عبور می‌کنند با علی آقا و پسرش احوالپرسی می‌کنند. جلال وقتی غافلگیرمان می‌کند که از ارتباط فامیلی اهل محل حرف می‌زند. عموها و عمه‌ها در همین کوچه و در فاصله چند خانه با هم زندگی می‌کنند و دایی‌ها و خاله‌ها هم در کوچه‌های بعدی. یعنی اکثر خانواده‌هایی که در این محله زندگی می‌کنند به هر حال یا از فامیل و بستگان نزدیکند و یا اینکه از اقوام دورند و چند پشت آنها را که جستجو کنید در جایی به هم می‌رسند و ارتباط خونی پیدا می‌کنند.

شکل‌گیری شخصیت‌های کاریزماتیک

مدتی که می‌گذرد موضوع صحبت را به فرهنگ و آیین و رسوم محله سبیل‌آباد یا همان کوی زاهدی می‌کشانیم. حاج علی که خیالش بابت رسیدن پسرش به خانه راحت شده، از داخل جیب لباس شانه کوچک پلاستیکی در می‌آورد و شروع به شانه زدن و مرتب کردن سبیل چخماقی خود می‌کند.

ارتباط که صمیمانه‌تر می‌شود از علاقه زیادی که به سبیل‌هایش دارد حرف می‌زند و فرهنگی که در این طایفه نسل به نسل وجود داشته است. تا به این سن رسیده به یاد ندارد که جز برای کوتاه کردن و مرتب کردن، به تارموهای سبیلش دست زده باشد. اصلاً مردان سبیلو با سبیل‌هایشان با هر فرم و مدلی مثل چخماقی، نعل اسبی، کابویی و… در بین اقوام ترک زبان این محله، ارزش و فرهنگ به حساب می‌آید. اینها به قولی اصل و نسبشان به دلاوران و جنگاوران ایرانی مثل باقرخان و ستارخان بر می‌گردد که چهره‌شان با آن سبیل‌ها، شخصیتی کاملاً کاریزماتیک پیدا کرده بود.

یکی از شهروندان بومی محله زاهدی معروف به سبیل‌آباد

جشنی برای پسران پشت لب سبز!

«حسین یار» آقای همسایه، از خانه روبه‌رویی بیرون می‌آید و سراغ وانت نیسانی می‌رود که کنار جوی ‌آب پارک کرده، اما قبلش کنارمان می‌آید و چند دقیقه‌ای با علی‌آقا و پسرش حال و احوال می‌کند. موضوع گزارش برای او جذابیت پیدا می‌کند و خودش هم با مرور خاطرات دوران شباب، از دورانی حرف می‌زند که به قول قدیمی‌ها تازه پشت لبش سبز شده بود و خانواده به این مناسبت برایش جشن مفصلی گرفته بودند.

علی آقا عقیده دارد در آداب و رسوم و فرهنگ اقوام مختلف، نکاتی وجود دارد که شاید برای خیلی‌ها تازگی داشته باشد. شاید بپرسید که چرا اغلب خانواده‌های ساکن در این محله برای این پسربچه‌ها که پشت لبشان سبز شده، جشن می‌گرفتند و هنوز هم می‌گیرند؟ جوابش ساده است چون در باور این اقوام، پسران در این مرحله وارد دوران بلوغ می‌شوند و باید خیلی از مسائل را رعایت کنند. جشنی هم که برایشان می‌گیرند در واقع نوع دیگری از جشن تکلیف است چون انجام فرایض دینی و واجباتی مثل نماز خواندن و روزه گرفتن و همچنین رعایت محرمات را باید جدی بگیرند.

آقای داماد پس سبیلت کو؟

معمولاً پسرها که بزرگ‌تر می‌شوند همزمان مسئولیت آنها در خانه پدری بیشتر می‌شود. آقا «شاهپور» هم از ساکنان قدیمی محله سبیل‌آباد است و درباره سوژه گزارش ما خاطره‌ای بامزه تعریف می‌کند. گویا در روزهای پایانی خدمت وظیفه، بچه‌های شیطون پادگان شبانه و یواشکی با قیچی سبیل‌هایش را طوری کوتاه کرده بودند که بنده خدا مجبور می‌شود همه را از ته بتراشد! اما ناراحتی‌اش به خاطر چیز دیگری بود. چون قرار بود همان هفته به خواستگاری دختر مورد علاقه‌اش برود که از قضا خانواده‌اش خیلی به آداب و فرهنگ گذشته تعصب داشتند.

به هر حال روز موعود فرا می‌رسد و آقای داماد با هزار دعا و توسل و با یک دسته گل و شیرینی با همراهی پدر، مادر و خواهر بزرگ‌تر راهی خانه عروس خانم می‌شود. پدر دختر خانم که متوجه تغییراتی روی صورت جوان می‌شود بی‌مقدمه می‌پرسد: «آقای داماد پس سبیلت کو؟ ‌» مرد جوان که خیلی خجالت زده شده بود همه ماجرای بچه‌های پادگان را برایشان تعریف می‌کند و آنها کلی می‌خندند! بعد از توی جیبش یک عکس در می‌آورد از زمانی که سبیلش هنوز سرجای خودش بود. پدر عروس به چهره دامادش نگاه می‌اندازد و او را با عکس تطبیق می‌دهد و این‌طوری با ازدواجشان موافقت می‌کند.

اگر شوهرم سبیل نداشت زنش نمی‌شدم!

«مه جبین» از ساکنان سالخورده این محله است که وقتی در پیاده‌رو راه می‌افتد همه به احترامش از جا بلند می‌شوند. کدبانویی که حق بزرگتری گردن اهل محل دارد. از دارو و درمان گیاهی تا قابله‌گری و به دنیا آوردن بچه‌ها. حالا هم که سنش بالاتر رفته این کارها را کنار گذاشته و فقط در پخت غذای نذری ایام محرم و صفر به اهالی کمک می‌کند.

او ما را به حال و هوای قدیم می‌برد و می‌گوید: «خدابیامرزد آقا یدالله را. وقتی برای خواستگاری به خانه‌ پدرم آمد از مال و منال دنیا هیچی نداشت اما مرد زحمتکش و مؤمنی بود. پدرم از او خوشش آمده بود. چهره‌اش با آن ریش و سبیل آنقدر جذاب بود که همان موقع جواب مثبت دادم وگرنه زنش نمی‌شدم! این باور و عقیده در بیشتر خانواده وجود داشت. اگر آلبوم عکس‌های قدیمی را ورق بزنید می‌بینیدکه مردان این محله با چه شکل و شمایلی بیرون از خانه ظاهر می‌شدند.»

گرچه مه جبین خانم، این خاطره شیرین را نقل می‌کند، اما این نکته را هم می‌گوید که بافت محله در چند سال گذشته تغییر کرده و در کنار اقوام قدیمی که با یکدیگر نسبت خویشاوندی و فامیلی دارند، خانواده‌هایی با فرهنگ و زبان‌های دیگر نیز دیده می‌شوند.

بانوان در خانه ماست و پنیر درست می‌کنند

اغلب مردان در محله سبیل‌آباد به مشاغل آزاد مشغولند. از خرید پسماند و ضایعات خانگی به‌صورت چرخی تا ماشینی. البته کار اینها با زباله‌گردهای سطح شهر فرق می‌کند. آنها به محله‌های مختلف شهر تهران می‌روند و در ازای دریافت انواع ضایعات و پسماندهای خانگی وجه نقد به شهروندان پرداخت می‌کنند.

مه جبین خانم از کار و فعالیت بانوان محله سبیل‌آباد صحبت می‌کند. به عقیده این بانوی هم‌محله‌ای، به همان اندازه که در اینجا داشتن سبیل برای مردان خانه اهمیت دارد به همان اندازه هنر زنان در خانه‌داری و امور زندگی امتیاز بزرگ محسوب می‌شود. مثلاً دختران جوان قبل از ازدواج از مادران خود این اصول را یاد می‌گیرند. مثلاً به جای اینکه از مغازه و فروشگاه ماست، پنیر و … بخرند لبنیات مورد نیاز خانواده را خودشان در خانه درست می‌کنند.

زمانی که آخر وقت می‌رسد و کم‌کم از محله سبیل‌آباد یا همان کوی زاهدی دور می‌شویم به این مسئله فکر می‌کنیم که سکونت اقوام مختلف با فرهنگ‌ها و آداب و رسوم متفاوت، بخشی از هویت شهر را تشکیل می‌دهند، دیدگاهشان قابل احترام است شاید در محله‌ای دیگر این‌گونه نباشد و برای آنها مسائل دیگری مطرح باشد.

لینک کوتاه مطلب:

 ارسال به دوست

نام شما:

ایمیل دوست شما:

 از سراسر وب

ارسال نظر

نظر خود را درباره این مطلب بنویسید ...

گیشه روزنامه

 

سینما، هنرمندان و ورزشکاران

پرویز پرستویی، احسان علیخانی و خادم در شهر زلزله زده خویپرویز پرستویی، احسان علیخانی و خادم در شهر زلزله زده خویخبر تازه از بیماری حسن معجونی و جدایی از نون خخبر تازه از بیماری حسن معجونی و جدایی از نون خواکنش ابوالفضل پورعرب به عفو گسترده زندانیان حوادث اخیرواکنش ابوالفضل پورعرب به عفو گسترده زندانیان حوادث اخیرچرا علی نصیریان با مسعود کیمیایی و بهرام بیضایی کار نکرد؟چرا علی نصیریان با مسعود کیمیایی و بهرام بیضایی کار نکرد؟استوریِ تند و تیز لادن طباطبایی علیه فخیم‌زادهاستوریِ تند و تیز لادن طباطبایی علیه فخیم‌زادهمهدی فخیم زاده: جشنواره فیلم فجر چراغ نفتی نیستمهدی فخیم زاده: جشنواره فیلم فجر چراغ نفتی نیستاعتراض تهیه کننده فیلم چرا گریه نمیکنی به تحریم کنندگاناعتراض تهیه کننده فیلم چرا گریه نمیکنی به تحریم کنندگانجعفر پناهی آزاد شد + عکسجعفر پناهی آزاد شد + عکسکیهان: تحریم کننده‌ها دستمزد دریافتی را پس دهندکیهان: تحریم کننده‌ها دستمزد دریافتی را پس دهندساترا: هیچ سریالی بدون مجوز حق پخش نداردساترا: هیچ سریالی بدون مجوز حق پخش نداردتاریخ پخش فصل سوم سریال خواهران و برادرانتاریخ پخش فصل سوم سریال خواهران و برادرانیک فیلم دیگر از جشنواره فیلم فجر انصراف دادیک فیلم دیگر از جشنواره فیلم فجر انصراف دادنیلوفر پارسا، برای بار دوم ازدواج کردنیلوفر پارسا، برای بار دوم ازدواج کردبهروز افخمی: دوره می‌تو گذشته و حالا وقت من بی‌ناموسم رسیده!بهروز افخمی: دوره می‌تو گذشته و حالا وقت من بی‌ناموسم رسیده!خبر تکان دهنده از حسن معجونی | از نابینایی تا تومور مغزیخبر تکان دهنده از حسن معجونی | از نابینایی تا تومور مغزیشباهت زیاد شبنم مقدمی به بازیگر جذاب فرانسویشباهت زیاد شبنم مقدمی به بازیگر جذاب فرانسویواکنش تند رضا محقق به انصراف ۷ بازیگر فیلمش از جشنواره فجرواکنش تند رضا محقق به انصراف ۷ بازیگر فیلمش از جشنواره فجرتنها جانشین مدیری و رامبد در شبکه نسیم لو رفتتنها جانشین مدیری و رامبد در شبکه نسیم لو رفتحکم ممنوع‌الخروجی برای مسعود کیمیایی؟حکم ممنوع‌الخروجی برای مسعود کیمیایی؟چرا رضا کیانیان به جشنواره فجر نمی‌رود؟چرا رضا کیانیان به جشنواره فجر نمی‌رود؟تازه‌ترین خبر از دادگاه هنگامه قاضیانی و پرونده جعفر پناهیتازه‌ترین خبر از دادگاه هنگامه قاضیانی و پرونده جعفر پناهینامه جنجالی و انصراف علی نصیریان از جشنواره فیلم فجرنامه جنجالی و انصراف علی نصیریان از جشنواره فیلم فجرجنگ آنجلینا جولی و FBI علیه ستاره هالیوودجنگ آنجلینا جولی و FBI علیه ستاره هالیوودروند صعودی دعوا بر سر سریال سقوطروند صعودی دعوا بر سر سریال سقوطعصبانیت مهران غفوریان از انتشار یک شایعه درباره اوعصبانیت مهران غفوریان از انتشار یک شایعه درباره او
جایزه گرمی به «برای» شروین حاجی‌پور رسید + واکنش اوجایزه گرمی به «برای» شروین حاجی‌پور رسید + واکنش اورضا صادقی برای کمک به مردم زلزله‌زده خوی دست به کار شدرضا صادقی برای کمک به مردم زلزله‌زده خوی دست به کار شدرابطه عاشقانه کرم بورسین و دانلا بیلیچرابطه عاشقانه کرم بورسین و دانلا بیلیچمهدی مدرس دومین خواننده‌ای که کنسرت می‌گذاردمهدی مدرس دومین خواننده‌ای که کنسرت می‌گذاردحضور همخوان زن در اولین کنسرت زانکو! + عکسحضور همخوان زن در اولین کنسرت زانکو! + عکساولین گفته های زانکو پس از اولین کنسرتاولین گفته های زانکو پس از اولین کنسرتبلیت‌های کنسرت زانکو فروش می‌رود؟بلیت‌های کنسرت زانکو فروش می‌رود؟حنانه کیا دلیل بازداشت شاهین صمدپور؟حنانه کیا دلیل بازداشت شاهین صمدپور؟شکیرا: تاریک‌ترین سال عمرم تمام شدشکیرا: تاریک‌ترین سال عمرم تمام شدشبنم تووزلو خواننده مشهور آذربایجانی در ایران + تصاویرشبنم تووزلو خواننده مشهور آذربایجانی در ایران + تصاویراعتراض حجت اشرف‌زاده به پخش اجراهای آرشیوی‌اش در شب یلدااعتراض حجت اشرف‌زاده به پخش اجراهای آرشیوی‌اش در شب یلداضرر ۴۰ میلیارد تومانی دریک رپر مشهور در فینال جام جهانیضرر ۴۰ میلیارد تومانی دریک رپر مشهور در فینال جام جهانیبازداشت امیر مقاره خواننده ماکان بند [به‌روزرسانی]بازداشت امیر مقاره خواننده ماکان بند [به‌روزرسانی]محمدعلی شیرازی خالق سلطان قلب‌ها درگذشتمحمدعلی شیرازی خالق سلطان قلب‌ها درگذشتگروه موسیقی ایوان بند منحل شدگروه موسیقی ایوان بند منحل شدحال شهرام ناظری چطور است؟ + عکسحال شهرام ناظری چطور است؟ + عکسشهرام ناظری در بخش مراقبت‌های ویژه بستری شدشهرام ناظری در بخش مراقبت‌های ویژه بستری شدحکم محاربه سامان یاسین و اطلاعات تازهحکم محاربه سامان یاسین و اطلاعات تازهموش‌ها با آهنگ لیدی گاگا ضرب می‌گیرند!موش‌ها با آهنگ لیدی گاگا ضرب می‌گیرند!اسفندیار قره‌باغی خواننده باسابقه درگذشتاسفندیار قره‌باغی خواننده باسابقه درگذشتدفاع کیهان از حمید هیراد و محمد اصفهانیدفاع کیهان از حمید هیراد و محمد اصفهانیاتهامات توماج صالحی اعلام شداتهامات توماج صالحی اعلام شدواکنش محسن چاوشی به شایعه خواندن سرود تیم ملی فوتبالواکنش محسن چاوشی به شایعه خواندن سرود تیم ملی فوتبالخواننده افتتاحیه جام جهانی ۲۰۲۲ معرفی شدخواننده افتتاحیه جام جهانی ۲۰۲۲ معرفی شدشش آهنگ برتر جام جهانیشش آهنگ برتر جام جهانی
رکوردهایی که لیونل مسی در جام جهانی ۲۰۲۲ قطر ثبت کردرکوردهایی که لیونل مسی در جام جهانی ۲۰۲۲ قطر ثبت کردروزی که بروس لی و جکی چان به جان هم افتادندروزی که بروس لی و جکی چان به جان هم افتادندبا داوران زن در جام جهانی قطر آشنا شویدبا داوران زن در جام جهانی قطر آشنا شویددلیل مرگ بروس لی پس از ۵۰ سال اعلام شددلیل مرگ بروس لی پس از ۵۰ سال اعلام شدپست علی دایی رکورد لایک اینستاگرام فارسی را شکستپست علی دایی رکورد لایک اینستاگرام فارسی را شکستلیونل مسی از برنامه‌هایش برای دوران بازنشستگی می‌گویدلیونل مسی از برنامه‌هایش برای دوران بازنشستگی می‌گویددعوای کلارا چیا و جرارد پیکه: او خواستار رفتاری مشابه با شکیرا است!دعوای کلارا چیا و جرارد پیکه: او خواستار رفتاری مشابه با شکیرا است!اختلاف دیوید بکهام و همسرش ویکتوریا علنی شداختلاف دیوید بکهام و همسرش ویکتوریا علنی شدمایک تایسون: سریال مایک داستان زندگی مرا دزدیده است!مایک تایسون: سریال مایک داستان زندگی مرا دزدیده است!عادات آزاردهنده و غیرقابل تحمل دیوید بکهام و همسرش ویکتوریاعادات آزاردهنده و غیرقابل تحمل دیوید بکهام و همسرش ویکتوریامبارزان UFC برای هر مسابقه چقدر دستمزد می گیرند؟مبارزان UFC برای هر مسابقه چقدر دستمزد می گیرند؟لیونل مسی در سریال معروف بازی می‌کندلیونل مسی در سریال معروف بازی می‌کندمدل برزیلی خیانت جنسی پیکه به شکیرا را فاش کردمدل برزیلی خیانت جنسی پیکه به شکیرا را فاش کرداللهیار صیادمنش از نامزد ترکیه ای خود رونمایی کرداللهیار صیادمنش از نامزد ترکیه ای خود رونمایی کردمعروفترین جملات بروس لی چگونه می‌تواند زندگیتان را تغییر دهد؟معروفترین جملات بروس لی چگونه می‌تواند زندگیتان را تغییر دهد؟کریستیانو رونالدو از مرگ پسر تازه متولد شده اش خبر دادکریستیانو رونالدو از مرگ پسر تازه متولد شده اش خبر دادبروکلین بکهام پسر دیوید بکهام داماد شد + تصاویربروکلین بکهام پسر دیوید بکهام داماد شد + تصاویرهتل لوکس کریستیانو رونالدو در مراکش افتتاح شدهتل لوکس کریستیانو رونالدو در مراکش افتتاح شدسارا خادم الشریعه، بانوی اول شطرنج ایران در کانادا مادر شدسارا خادم الشریعه، بانوی اول شطرنج ایران در کانادا مادر شددختر بروس لی نقل قول معروف پدرش را تایید کرددختر بروس لی نقل قول معروف پدرش را تایید کردادعای جدید در خصوص پرونده تجاوز رونالدو: پلیس لاس وگاس حکم جلب صادر کرده بودادعای جدید در خصوص پرونده تجاوز رونالدو: پلیس لاس وگاس حکم جلب صادر کرده بودبازداشت دریا بویوکونجو ، قهرمان شنای ترکیه، به دلیل آرزوی مرگ برای اردوغانبازداشت دریا بویوکونجو ، قهرمان شنای ترکیه، به دلیل آرزوی مرگ برای اردوغانمبارزه سجاد غریبی و مارتین فورد کی برگزار می شود و چه قوانینی دارد؟مبارزه سجاد غریبی و مارتین فورد کی برگزار می شود و چه قوانینی دارد؟دختر علی دایی در لندن کریسمس را جشن گرفت!دختر علی دایی در لندن کریسمس را جشن گرفت!بروس لی؛ فقط ۳۲ سال برای ستاره شدن کافی بودبروس لی؛ فقط ۳۲ سال برای ستاره شدن کافی بود