ads
Monday, 06 February 2023|دوشنبه، 17 بهمن، 1401|يا قاضي الحاجات|افراد آنلاین: 10 نفر

مروری بر گذشته

اعتراض کیهان به نمایش عشق محارم در یک سریال

تاریخ انتشار: دوشنبه، 3 بهمن، 1401 سینما، هنرمندان و ورزشکاران ، سینمای ایران
+ A -

روزنامه کیهان نوشته است: عدم تبعیت از قوانین نظارتی در شبکه نمایش خانگی زمینه‌ گسترش هرج و مرجی بی‌سابقه را در این حوزه رقم زده است. بر طبق اعلام سازمان ساترا، سریال «بی‌گناه» که همزمان در شبکه نمایش خانگی توزیع می‌شود، تاکنون از سازمان صوت و تصویر فراگیر، مجوزی را اخذ نکرده‌ است. 

قانون‌گریزی مذکور را باید به پلت‌فرم فیلیمو نسبت داد که بر اساس اعلام‌های رسمی و رسانه‌ای، بسیاری از آثار تولید شده خود را در سال 1401 بدون اخذ مجوزهای رسمی تولید کرده است. 

اما چرایی این اتفاق و عبور از قوانین نظارتی را باید در روایت سریال جست‌وجو کنیم.

سریال «بی‌گناه» به نوعی تابوشکنی شرعی و عرفی مبتلاست و این مجموعه یکی از وضعیت‌های نمایشی ممنوعه در شبکه نمایش خانگی را عرضه می‌کند که ارائه چنین محتوایی در ساز و کار سریال‌‌سازی ایرانی دست کم نمونه‌ و مابه‌ازایی را نمی‌توان برای آن یافت. 

اگر روایت را به صورت خطی دنبال کنیم و فلاش ‌بک ‌های سریال در کنار هم قرار دهیم، روایت این سریال با رشید فرشباف آغاز می‌شود؛ رشید در روستای کوچکشان دلبسته دختری به نام ابریشم است. اما دختر فرزند استاد رشید در حوزه فرشبافی، دلباخته بهرام دوست اوست.

این دو با یکدیگر ازدواج می‌کنند و رشید با دلشکستگی به تهران مهاجرت می‌کند و در آنجا با ناهید ریاحی بازیگر تئاتر آشنا می‌شود.

ناهید از رشید باردار می‌شود و در این هنگام رشید متوجه خبر فوت استادش، پدر ابریشم، می‌شود. او برای مراسم تدفین به روستایشان بازمی‌گردد.در روستا متوجه می‌شود بهرام نقشه گنجی را پیدا کرده است. رشید می‌تواند محل اختفای گنج را از روی نقشه پیدا کند و پس از خواندن آن، این دو رهسپار محل گنج می‌شوند. حین جست‌وجو پس از یافتن محل اختفا، رشید اقدام به کشتن بهرام می‌کند و با برداشتن گنج‌ها رهسپار تهران می‌شود. 

پس از مدتی او به روستایشان بازمی‌گردد و اقدام به عقد ابریشم می‌کند و برادر کوچک بهرام، بهمن مردانی را با خود به تهران می‌برند. 

 ابریشم هفت ماه پس از مرگ شوهر و ازدواج با رشید دختری به نام فروغ را به دنیا می‌آورد. این دختر نام خانوادگی‌ فرشباف را یدک می‌کشد و ظاهرا فرزند رشید است، اما واقعیتی که از بهمن پنهان نگاه داشته می‌شود این است که او دختر برادر بهرام است. 

در فلاش بک‌های نخست سریال، مخاطب درخواهد یافت که ابریشم بی‌اطلاع از قتل همسر خود توسط رشید است. پس از مدت کوتاهی رشید از تهران به روستا بازمی‌گردد در حالی‌که ابریشم همچنان داغدار مرگ شوهر است به او پیشنهاد ازدواج می‌دهد.

 در فلاش‌بک‌های سریال، در حالی‌که او عزادار شوهر مقتول است به عقد رشید درمی‌آید و در سکانس‌های مربوط به جست‌وجوی پلیسی برای یافتن قاتل‌، ابریشم خودش را همسر رشید معرفی می‌کند. طبیعی است که طبق داده‌های پلکانی ابریشم در این مدت باردار بوده است. حتی قوانین عرفی دهه چهل به هیچ مردی اجازه نخواهد داد که زن باردار را به عقد خود دربیاورد. از سوی دیگر آن‌طور که سریال نشان می‌دهد زن پس از مرگ شوهرش عده شرعی را برای به عقد رشید درآمدن نگه نمی‌دارد. 

در سریال «بی‌گناه» برای افزایش جذابیت، نوعی رویکرد التقاط در نگاه به شرع و عرف موج می‌زند. در بخشی از این سریال زمانی که ابریشم تصمیم دارد حقیقت را با بهمن درمیان بگذارد بازهم اشاره می‌کند که زمانی که فروغ را باردار بوده با رشید ازدواج کرده است. 

از سوی دیگر این حقیقت از فروغ و بهمن پنهان نگه داشته می‌شود که این دو عمو و عموزاده هستند به دلیل اینکه با عنوان خانوادگی فرشباف فروغ شناسنامه‌دار شود.

رشید به ابریشم تعهد داده است که فروغ را همچون دختر خود تربیت کند. نتیجه این وضعیت نمایشی چه خواهد بود؟ بهمن و فروغ در یک خانه زندگی می‌کنند و با هم بزرگ می‌شوند و عمو و عموزاده عاشق یکدیگر می‌شوند. 

نخستین بار در میان تولیدات ایرانی با عشاقی مواجه هستیم که با هم محرم و همخون هستند. با اینکه سری‌دوزی‌های «مصطفی کیایی» شبیه یکدیگر است اما عشق سوزان و دردمندانه این دو برای مخاطب حس ایجاد می‌کند و نسبت به یک عشق حرام کاتارسیس ایجاد می‌شود و نیروی عاطفی تماشاگر نسبت به این روابط ممنوعه تقویت می‌شود. 

مولفان برای ایجاد هیجان بیشتر یک کاشت روایی بی‌شرمانه را چاشنی روایت کرده‌اند و رابطه خونی بهمن و فروغ از آنان پنهان نگاه داشته شده در حالی‌که این دو از جوانی عاشق یکدیگر می‌شوند. 

رشید با تقویت یک زمینه چینی توطئه‌، بهمن را به خارج از کشور می‌فرستد و فروغ با منوچهر ازدواج می‌کند. فروغ با اینکه ازدواج کرده ‌اما همچنان در فراق عشق به عموی خود بهمن، داستان‌های عاشقانه تالیف می‌کند، بدون آنکه پی به واقعیت برده باشد. 

منوچهر همسر فروغ در شبی که به واقعیت پی می‌برد و نامه‌های عاشقانه بهمن و فروغ را پیدا می‌کند، در اثر یک سانحه تصادف از دنیا می‌رود. 

فروغ بیش از بیست و‌اندی سال با مردی به نام منوچهر زندگی کرده و رویای رسیدن به بهمن که عموی او محسوب می‌شود را در سر داشته است. 

این وضعیت نمایشی هنجار شکن با این دلایل خلق شده که رشید و ابریشم نمی‌خواستند فروغ متوجه شود که فرزند واقعی آنان نیست. 

با تمام بهانه‌های دراماتیک، مولفان وضعیت نمایشی را خلق کرده‌اند که از پایه و اساس حرام است، حتی درصورت آگاهی این شخصیت‌ها و پرهیز از یک عشق ممنوعه، بیست و چند قسمت سریال با پرداختن به این وضعیت نمایشی حرام در مخاطب حس ایجاد می‌شود و‌اندوه عدم وصال بر مخاطب اثر وضعی نامطلوبی خواهد داشت. 

مولفان و توزیع‌کنندگان با دور زدن قانون رسمی کشور یک وضعیت نمایشی ساختارشکن را پدید آورده تا مخاطب با این عشق سوزناک طی بیست و چند قسمت رابطه سمپاتیکی ایجاد کند. آیا این ابتدای راه است یا مسیر برای تولید وضعیت‌های نمایشی مهوع توسط پلت‌فرم قانون‌گریزی همچون فیلیمو بازتر خواهد شد.

 در نامه‌ای که ساترا به عنوان نهاد نظارتی بر نمایش‌خانگی به محمدجواد شکوری‌مقدم مدیرعامل شرکت فناوران ایده‌پرداز صبا (رسانه فیلیمو) درخصوصِ سریال «بی‌گناه» ارسال کرده، آمده است: «ابهامات و سؤالاتی درخصوص طرح به طور خاص پیرامون روابط محارم و همچنین روابط خارج از عرف اسلامی ایرانی و نوع شخصیت‌ها وجود دارد، لذا خواهشمند است در راستای مساعدت برای انتشار این محتوا و اخذ تصمیم نهایی در این خصوص، در صورتی که اثر تولید شده بر مبنای طرح مذکور است، اعلام فرمایید و در غیر این صورت طرح اصلاح شده و یا طرح بازنگری شده را برای بررسی مجدد در اسرع وقت ارسال کنید.»

در این نامه درباره رابطه عاشقانه خارج از عرف عمو (بهمن) و برادزاده محرم او (فروغ) سؤالاتی مطرح شده است. ساترا در این نامه خواسته است که در درباره رابطه رشید و ناهید(که در متن سریال به عنوان رقاص کاباره از او یاد شده) توضیحات بیشتری ارائه شود. 

در یکی از بندهای نامه ساترا آمده است ازدواج ابریشم با رشید با توجه به ملاحظات فقهی مبنی بر عدم امکان ازدواج خانم باردار بدون پایان یافتن عده شرعی چگونه در این سریال گنجانده شده است؟

_ تطهیر متجاوزان هنری چگونه در این سریال ممکن می‌شود؟ 

در یکی از خرده روایت‌های سریال «بی‌گناه» با شخصیتی به نام کثرتی آشنا می‌شویم که از نقاشان، مجسمه‌سازان و گرافیست‌های مشهور است. او در فضای مجازی متهم به هتک و تجاوز به برخی بانوان شده است.یلدا دختر فرشباف هم یکی از افرادی است که از این فرد درخواست مصاحبه می‌کند و کثرتی او را به خانه‌اش دعوت می‌کند. 

برای افرادی که اخبار فضای مجازی را دنبال می‌کنند مابه‌ازای واقعی این شخصیت کاملا شناخته شده است. اما این سریال با زیرکی خاصی روایت واقعی و جزئیاتی که درباره این فرد در جهان واقعی مطرح شده را وارونه می‌کند و از کثرتی یک هنرمند قدیس می‌سازد. با راهبردهای روایی وضعیت‌های نمایشی را طوری تنظیم می‌کند که به تطهیر شخصیت متهم به تعدی و تجاوز منجر می‌شود. تا این سریال در یک خرده روایت نمایشی، فردی که رسانه‌های داخلی و خارجی عناوین اتهامی او را دنبال کردند را تطهیر کنند. 

«بی‌گناه» علی رغم نامش سریال گناهکاری است که برای جلب مخاطب از لحاظ کردن انگاره‌های پلشت و حرام نمایشی چشم‌پوشی نکرده است. نمایش عشق‌های حرام و تطهیر متجاوزان مصادیقی نیست که پلت‌فرم‌ فیلیمو بدون پاسخگویی به نهاد نظارتی ساترا بتواند آن‌را دستمایه تولید یک سریال قرار و این اثر به سادگی در جامعه منتشر شود.

این وضعیت نمایشی و به تصویر کشیدن عشق دو همخون به یکدیگر باید توسط نهادهای قضایی جرم‌انگاری شود و پلت‌فرم توزیع‌کننده باید درباره توزیع چنین اثر غیرمتعارفی با نادیده گرفتن مراجع نظارتی به مراجع قضائی پاسخگو باشد. جرم‌انگاری چنین محتوای ساختارشکن ضرورت جدی دارد و نباید به سادگی از توزیع چنین آثار ساختارشکنی در جامعه چشم پوشی کرد.

لینک کوتاه مطلب:

 ارسال به دوست

نام شما:

ایمیل دوست شما:

 از سراسر وب

ارسال نظر

نظر خود را درباره این مطلب بنویسید ...

گیشه روزنامه

 

سینما، هنرمندان و ورزشکاران

چرا علی نصیریان با مسعود کیمیایی و بهرام بیضایی کار نکرد؟چرا علی نصیریان با مسعود کیمیایی و بهرام بیضایی کار نکرد؟استوریِ تند و تیز لادن طباطبایی علیه فخیم‌زادهاستوریِ تند و تیز لادن طباطبایی علیه فخیم‌زادهمهدی فخیم زاده: جشنواره فیلم فجر چراغ نفتی نیستمهدی فخیم زاده: جشنواره فیلم فجر چراغ نفتی نیستاعتراض تهیه کننده فیلم چرا گریه نمیکنی به تحریم کنندگاناعتراض تهیه کننده فیلم چرا گریه نمیکنی به تحریم کنندگانجعفر پناهی آزاد شد + عکسجعفر پناهی آزاد شد + عکسکیهان: تحریم کننده‌ها دستمزد دریافتی را پس دهندکیهان: تحریم کننده‌ها دستمزد دریافتی را پس دهندساترا: هیچ سریالی بدون مجوز حق پخش نداردساترا: هیچ سریالی بدون مجوز حق پخش نداردتاریخ پخش فصل سوم سریال خواهران و برادرانتاریخ پخش فصل سوم سریال خواهران و برادرانیک فیلم دیگر از جشنواره فیلم فجر انصراف دادیک فیلم دیگر از جشنواره فیلم فجر انصراف دادنیلوفر پارسا، برای بار دوم ازدواج کردنیلوفر پارسا، برای بار دوم ازدواج کردبهروز افخمی: دوره می‌تو گذشته و حالا وقت من بی‌ناموسم رسیده!بهروز افخمی: دوره می‌تو گذشته و حالا وقت من بی‌ناموسم رسیده!خبر تکان دهنده از حسن معجونی | از نابینایی تا تومور مغزیخبر تکان دهنده از حسن معجونی | از نابینایی تا تومور مغزیشباهت زیاد شبنم مقدمی به بازیگر جذاب فرانسویشباهت زیاد شبنم مقدمی به بازیگر جذاب فرانسویواکنش تند رضا محقق به انصراف ۷ بازیگر فیلمش از جشنواره فجرواکنش تند رضا محقق به انصراف ۷ بازیگر فیلمش از جشنواره فجرتنها جانشین مدیری و رامبد در شبکه نسیم لو رفتتنها جانشین مدیری و رامبد در شبکه نسیم لو رفتحکم ممنوع‌الخروجی برای مسعود کیمیایی؟حکم ممنوع‌الخروجی برای مسعود کیمیایی؟چرا رضا کیانیان به جشنواره فجر نمی‌رود؟چرا رضا کیانیان به جشنواره فجر نمی‌رود؟تازه‌ترین خبر از دادگاه هنگامه قاضیانی و پرونده جعفر پناهیتازه‌ترین خبر از دادگاه هنگامه قاضیانی و پرونده جعفر پناهینامه جنجالی و انصراف علی نصیریان از جشنواره فیلم فجرنامه جنجالی و انصراف علی نصیریان از جشنواره فیلم فجرجنگ آنجلینا جولی و FBI علیه ستاره هالیوودجنگ آنجلینا جولی و FBI علیه ستاره هالیوودروند صعودی دعوا بر سر سریال سقوطروند صعودی دعوا بر سر سریال سقوطعصبانیت مهران غفوریان از انتشار یک شایعه درباره اوعصبانیت مهران غفوریان از انتشار یک شایعه درباره اوهانیه توسلی از جشنواره فجر انصراف دادهانیه توسلی از جشنواره فجر انصراف دادهفت ملاقات ایرانی‌ها با «برزخ» که از یاد نمی‌رودهفت ملاقات ایرانی‌ها با «برزخ» که از یاد نمی‌رودفیلم‌های جشنواره فیلم فجر ۴۱ معرفی شدندفیلم‌های جشنواره فیلم فجر ۴۱ معرفی شدند
رضا صادقی برای کمک به مردم زلزله‌زده خوی دست به کار شدرضا صادقی برای کمک به مردم زلزله‌زده خوی دست به کار شدرابطه عاشقانه کرم بورسین و دانلا بیلیچرابطه عاشقانه کرم بورسین و دانلا بیلیچمهدی مدرس دومین خواننده‌ای که کنسرت می‌گذاردمهدی مدرس دومین خواننده‌ای که کنسرت می‌گذاردحضور همخوان زن در اولین کنسرت زانکو! + عکسحضور همخوان زن در اولین کنسرت زانکو! + عکساولین گفته های زانکو پس از اولین کنسرتاولین گفته های زانکو پس از اولین کنسرتبلیت‌های کنسرت زانکو فروش می‌رود؟بلیت‌های کنسرت زانکو فروش می‌رود؟حنانه کیا دلیل بازداشت شاهین صمدپور؟حنانه کیا دلیل بازداشت شاهین صمدپور؟شکیرا: تاریک‌ترین سال عمرم تمام شدشکیرا: تاریک‌ترین سال عمرم تمام شدشبنم تووزلو خواننده مشهور آذربایجانی در ایران + تصاویرشبنم تووزلو خواننده مشهور آذربایجانی در ایران + تصاویراعتراض حجت اشرف‌زاده به پخش اجراهای آرشیوی‌اش در شب یلدااعتراض حجت اشرف‌زاده به پخش اجراهای آرشیوی‌اش در شب یلداضرر ۴۰ میلیارد تومانی دریک رپر مشهور در فینال جام جهانیضرر ۴۰ میلیارد تومانی دریک رپر مشهور در فینال جام جهانیبازداشت امیر مقاره خواننده ماکان بند [به‌روزرسانی]بازداشت امیر مقاره خواننده ماکان بند [به‌روزرسانی]محمدعلی شیرازی خالق سلطان قلب‌ها درگذشتمحمدعلی شیرازی خالق سلطان قلب‌ها درگذشتگروه موسیقی ایوان بند منحل شدگروه موسیقی ایوان بند منحل شدحال شهرام ناظری چطور است؟ + عکسحال شهرام ناظری چطور است؟ + عکسشهرام ناظری در بخش مراقبت‌های ویژه بستری شدشهرام ناظری در بخش مراقبت‌های ویژه بستری شدحکم محاربه سامان یاسین و اطلاعات تازهحکم محاربه سامان یاسین و اطلاعات تازهموش‌ها با آهنگ لیدی گاگا ضرب می‌گیرند!موش‌ها با آهنگ لیدی گاگا ضرب می‌گیرند!اسفندیار قره‌باغی خواننده باسابقه درگذشتاسفندیار قره‌باغی خواننده باسابقه درگذشتدفاع کیهان از حمید هیراد و محمد اصفهانیدفاع کیهان از حمید هیراد و محمد اصفهانیاتهامات توماج صالحی اعلام شداتهامات توماج صالحی اعلام شدواکنش محسن چاوشی به شایعه خواندن سرود تیم ملی فوتبالواکنش محسن چاوشی به شایعه خواندن سرود تیم ملی فوتبالخواننده افتتاحیه جام جهانی ۲۰۲۲ معرفی شدخواننده افتتاحیه جام جهانی ۲۰۲۲ معرفی شدشش آهنگ برتر جام جهانیشش آهنگ برتر جام جهانیمحسن چاوشی ممنوع الفعالیت شد؟محسن چاوشی ممنوع الفعالیت شد؟
رکوردهایی که لیونل مسی در جام جهانی ۲۰۲۲ قطر ثبت کردرکوردهایی که لیونل مسی در جام جهانی ۲۰۲۲ قطر ثبت کردروزی که بروس لی و جکی چان به جان هم افتادندروزی که بروس لی و جکی چان به جان هم افتادندبا داوران زن در جام جهانی قطر آشنا شویدبا داوران زن در جام جهانی قطر آشنا شویددلیل مرگ بروس لی پس از ۵۰ سال اعلام شددلیل مرگ بروس لی پس از ۵۰ سال اعلام شدپست علی دایی رکورد لایک اینستاگرام فارسی را شکستپست علی دایی رکورد لایک اینستاگرام فارسی را شکستلیونل مسی از برنامه‌هایش برای دوران بازنشستگی می‌گویدلیونل مسی از برنامه‌هایش برای دوران بازنشستگی می‌گویددعوای کلارا چیا و جرارد پیکه: او خواستار رفتاری مشابه با شکیرا است!دعوای کلارا چیا و جرارد پیکه: او خواستار رفتاری مشابه با شکیرا است!اختلاف دیوید بکهام و همسرش ویکتوریا علنی شداختلاف دیوید بکهام و همسرش ویکتوریا علنی شدمایک تایسون: سریال مایک داستان زندگی مرا دزدیده است!مایک تایسون: سریال مایک داستان زندگی مرا دزدیده است!عادات آزاردهنده و غیرقابل تحمل دیوید بکهام و همسرش ویکتوریاعادات آزاردهنده و غیرقابل تحمل دیوید بکهام و همسرش ویکتوریامبارزان UFC برای هر مسابقه چقدر دستمزد می گیرند؟مبارزان UFC برای هر مسابقه چقدر دستمزد می گیرند؟لیونل مسی در سریال معروف بازی می‌کندلیونل مسی در سریال معروف بازی می‌کندمدل برزیلی خیانت جنسی پیکه به شکیرا را فاش کردمدل برزیلی خیانت جنسی پیکه به شکیرا را فاش کرداللهیار صیادمنش از نامزد ترکیه ای خود رونمایی کرداللهیار صیادمنش از نامزد ترکیه ای خود رونمایی کردمعروفترین جملات بروس لی چگونه می‌تواند زندگیتان را تغییر دهد؟معروفترین جملات بروس لی چگونه می‌تواند زندگیتان را تغییر دهد؟کریستیانو رونالدو از مرگ پسر تازه متولد شده اش خبر دادکریستیانو رونالدو از مرگ پسر تازه متولد شده اش خبر دادبروکلین بکهام پسر دیوید بکهام داماد شد + تصاویربروکلین بکهام پسر دیوید بکهام داماد شد + تصاویرهتل لوکس کریستیانو رونالدو در مراکش افتتاح شدهتل لوکس کریستیانو رونالدو در مراکش افتتاح شدسارا خادم الشریعه، بانوی اول شطرنج ایران در کانادا مادر شدسارا خادم الشریعه، بانوی اول شطرنج ایران در کانادا مادر شددختر بروس لی نقل قول معروف پدرش را تایید کرددختر بروس لی نقل قول معروف پدرش را تایید کردادعای جدید در خصوص پرونده تجاوز رونالدو: پلیس لاس وگاس حکم جلب صادر کرده بودادعای جدید در خصوص پرونده تجاوز رونالدو: پلیس لاس وگاس حکم جلب صادر کرده بودبازداشت دریا بویوکونجو ، قهرمان شنای ترکیه، به دلیل آرزوی مرگ برای اردوغانبازداشت دریا بویوکونجو ، قهرمان شنای ترکیه، به دلیل آرزوی مرگ برای اردوغانمبارزه سجاد غریبی و مارتین فورد کی برگزار می شود و چه قوانینی دارد؟مبارزه سجاد غریبی و مارتین فورد کی برگزار می شود و چه قوانینی دارد؟دختر علی دایی در لندن کریسمس را جشن گرفت!دختر علی دایی در لندن کریسمس را جشن گرفت!بروس لی؛ فقط ۳۲ سال برای ستاره شدن کافی بودبروس لی؛ فقط ۳۲ سال برای ستاره شدن کافی بود